MNHMH Εθνομάρτυρος Γρηγορίου του Ε': «Μη λησμονείτε το σχοινί, παιδιά, του Πατριάρχη!»

    Αν είναι απόφαση της θείας Βουλής να πεθάνω, ας γίνω θυσία για την πίστη και την πατρίδα. Γρηγόριος Ε΄ Πατριάρχης  Κωνσταντινοπόλεως  (10-4-1821)

10 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1821: Απαγχονίζεται ο Eθνομάρτυς Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε' στην Κωνσταντινούπολη. Ο σουλτάνος παραδίδει το νεκρό του σώμα στους εβραίους για να το διαπομπεύσουν. O Άγγλος ιστορικός Τζώρτζ Φίνλεϋ στην σελίδα 267 του Α' τόμου του έργου του "Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως" γράφει:

"Το πτώμα του Πατριάρχη έμεινε εκτεθειμένο τρεις ημέρες. Έπειτα το δώσανε στους εβραίους να το σύρουνε μέσα στους δρόμους και να το ρίξουν στη θάλασσα. Αυτή η μιαρή αποστολή ήταν ΠΗΓΗ ΤΡΟΜΕΡΗΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ για τον Ιουδαϊκό όχλο, εξαιτίας του μεγάλου μίσους που επικρατεί σε όλη την Ανατολή μεταξύ Ελλήνων και Εβραίων."

Σχετική με την διαπόμπευση του νεκρού Πατριάρχη από τους Εβραίους είναι και η Ανακοίνωση του Καθηγητού Ανδρεάδου στη Συνεδρία της Ακαδημίας Αθηνών της 14ης Φεβρουαρίου 1926. Τα στοιχεία που αναφέρονται ελήφθηκαν από τουρκικές πηγές. Ο Μέγας Βεζύρης Μπεντερλή Αλά πασά εκάλεσε τους επικεφαλείς των εβραίων ΜΟΥΤΑΛ, ΜΠΙΤΑΧΗ και ΛΕΒΗ και τους είπε τα χαρακτηριστικά και αποκαλυπτικά λόγια: "Καλώς ήρθατε ω εβραίοι, ιδού, κρεμάστηκε ο κοινός μας εχθρός, πετάξετέ τον στη θάλασσα".

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΑ ΛΕΕΙ ΟΛΑ: Ο ανδριάς του αοιδίμου Γρηγορίου του Ε' Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Αριστοτέλης Βαλαωρίτης:

Πώς μας θωρείς ακίνητος;… Πού τρέχει ο λογισμός σου,

τα φτερωτά σου τα όνειρα;… Γιατί στο μέτωπο σου

να μη φυτρώνουν, γέροντα, τόσαις χρυσαίς αχτίδες,

όσαις μας δίδ' η όψη σου παρηγοριαίς κ' ελπίδες;…

Γιατί στα ουράνια χείλη σου να μη γλυκοχαράζη,

πατέρα, ένα χαμόγελο;… Γιατί να μη σπαράζη

μέσα στα στήθη σου η καρδιά, και πώς στο βλέφαρο σου

ούτ' ένα δάκρυ επρόβαλε, ούτ' έλαμψε το φως σου;…

Ολόγυρα σου τα βουνά κ' οι λόγγοι στολισμένοι

το λυτρωτή τους χαιρετούν… Η θάλασσ' αγριωμένη

από μακρά σ' εγνώρισε και μ' αφρισμένο στόμα

φιλεί, πατέρα μου γλυκέ, το ελεύθερο το χώμα,

που σε κρατεί στα σπλάχνα του… Θυμάται την ημέρα,

όπου κι αυτή στον κόρφο της, σαν τρυφερή μητέρα

πατέρα μου, σ' εδέχτηκε… Θυμάται στο λαιμό σου

το ματωμένο το σχοινί, και στ' άγιο πρόσωπο σου

τ' άτιμα τα ραπίσματα… το βόγγο… τη λαχτάρα…

του κόσμου την ποδοβολή… Θυμάται την αντάρα…

την πέτρα, που σου εκρέμασαν… τη γύμνια του νεκρού σου

το φοβερό το ανάβασμα του καταποντισμού σου…

Δεν ελησμόνησε τη γη που σώγινε πατρίδα,

όταν, πατέρα μου, άκαρδοι, γονατισμέν' οι ξένοι

το αίμα σου έγλυφαν κρυφά στα νύχια του φονιά σου…

Τώρα σε βλέπει γίγαντα, πατέρα, η θάλασσα σου…

Το λείψανο σου το φτωχό, το ποδοπατημένο,

τ' ανάστησε η αγάπη μας κ' εδώ μαρμαρωμένο

θα στέκει ολόρθο, ακλόνητο κ' αιώνια θα να ζήση,

νάναι φοβέρα αδιάκοπη σ' Ανατολή και Δύση…

Πενήντα χρόνοι πέρασαν σαν νάτανε μια μέρα!…

Για σας που είσθε αθάνατοι φεύγουν γλυκειαίς, πατέρα

πετούν οι ώραις αμέτρηταις στου τάφου το λιμάνι…

Για μας… και μόνη μια στιγμή αρκεί να μας μαράνη…

Πενήντα χρόνοι πέρασαν κι' ακόμη η ανατριχίλα

βαθειά μας βόσκει την καρδιά… Μετα χλωρά τα φύλλα

ανθοβολεί κι' ο τάφος σου και στο μνημόσυνο σου

υψώνεται στον ουρανό το νεκρολίβανο σου

με των ανθών την μυρωδιά και με το καρδιοχτύπι

του κόσμου, που εζωντάνεψες… Γέροντα τι σου λείπει;…

Πώς μας θωρείς ακίνητος;… Πού τρέχει ο λογισμός σου;…

Ποιος είν' ο πόθος σου ο κρυφός και ποιο το μυστικό σου;…

Είχαν ξυπνήσει ανέλπιστα οι νεκρωμένοι δούλοι

κι' από το γέρο Δούναβη ως τ' άγριο Κακοσούλι

έβραζε γη και θάλασσα… Σεισμός, φωτιά, τρομάρα,

σπαθί και ψυχομάχημα και δάκρυ και κατάρα.

Εβρόντουν κι' άστραφταν παντού τα κλέφτικα λημέρια…

Γοργά του Χάρου εθέριζαν τ' αχόρταγα τα χέρια,

κ' ήταν ο πόλεμος χαρά, τα φονικά παιχνίδια…

Με μιας θολώνουν του Όλυμπου τα χιονισμένα φρύδια

και μαύρα νέφη απλώνονται στου Κίσσαβου τη ράχη…

Ανατριχιάζουν τα κλαριά και τα νερά κ' οι βράχοι

μένουν παράλυτα, νεκρά, σαν νάχε διαπεράσει

κρυφό μαχαίρι αυτή τη γη κ' εσκότωσε την πλάση…

Είχε προβάλει από μακρά πουλί κυνηγημένο

σα σύγνεφο με το βορειά και μαυροφορεμένο,

σκοτείδιασε τον ουρανό με τα πλατειά φτερά του,

και με φωνή, που εξέσχιζε σκληρά τα σωθικά του,

ερρέκαξε κ' εβρόντησε… "Χτυπάτε, πολεμάρχοι!…

Απ' άκρη σ' άκρη ο χαλασμός… Κρεμούν τον Πατριάρχη!"…

Του μυστικού διαλαλητή πέφτει στη γη, στο κύμα

το φλογερό το μήνυμα κι' από ένα τέτοιο κρίμα

εφύτρωσε άσβεστη φωτιά και με τη δύναμη σου

εθέριεψε, εζωντάνεψε τ' άτιμο το σχοινί σου

κ' έγεινε φίδι φτερωτό στον κόρφο του φονιά σου…

Καλόγερε, πως δεν ξυπνάς να ιδής τα θαύματα σου;…

Αναστηλώνεται ο Μωρηάς… Η Ρούμελη μουγκρίζει…

Ιδρώνουν αίμα τα βουνά, το δάκρυ πλημμυρίζει…

Παντού παράπονο βαθύ και αλαλαγμοί και θρήνοι…

Διαβαίνει μαύρ' η άνοιξη. Τα ρόδα σας, οι κρίνοι

λησμονημένοι τήκονται και τα πουλιά σκιασμένα

αφίνουν έρμη τη φωλιά και φεύγουνε στα ξένα…

Στου Γερμανού το μέτωπο κρυφά γλυκοχαράζει

του Γένους το ξημέρωμα… Πάσα ματιά σου σφάζει…

Διωγμέν' από τον Κάλαμο, με την ψυχή στο στόμα,

χιλιάδες γυναικόπεδα δε βρίσκουν φούχτα χώμα

να μείνουν ακυνήγητα… κι' ο Χάρος δεκατίζει…

Ρυάζεται ο Βάλτος, σα θεριό τη χαίτη του ανεμίζει…

Φλόγα παντού και σίδερο… δεν θ' απομείνη λόθρα…

Στην Κιάφα νεκρανάσταση… στου Πέτα καταβόθρα…

Πέτρα δε μένει ασάλευτη… κλαρί χωρίς κρεμάλα…

Ερμιά και ξεθεμέλιωμα στην Τρίπολη, στου Λάλα…

Κι' όταν το χέρι εχόρταινε κ' έπεφτε στομωμένο

να ξανασάνη το σπαθί στη θήκη ξαπλωμένο,

εφώναζε ο αντίλαλος… "Χτυπάτε, πολεμάρχοι!…

Απ' άκρη σ' άκρη ο χαλασμός… Κρεμούν τον Πατριάρχη!".

Φριμάζουν τα Καλάβρυτα… Καπνίζει το Ζητούνι…

κ' η Μάνη η ανυπόμονη τεντώνει το ρουθούνι

σαν το καθάριο τάλογο, να μυριστεί τ' αγέρι

που, ταχυδρόμος τ' ουρανού, με τα φτερά του φέρει

του Διάκου τη σπιθοβολή και την αναλαμπή του…

Ο γυιός τ' Ανδρούτσου στη Γραβιά στηλώνει το κορμί του

κ' επάνω του, σαν νάτανε θεόκτιστο κοτρώνι,

συντρίβεται η Αρβανιτιά με τον Ομέρ Βρυώνη…

Φεγγοβολούν τα πέλαγα στην Τένεδο, στην Σάμο

και κάθε κύμα πώρχεται να ξαπλωθή στον άμμο

ξερνώντας αίμα και φωτιά, φωνάζει… "Πολεμάρχοι!…

Εκδίκηση… άσπλαχνη… παντού… Κρεμούν τον Πατριάρχη!".

Το Σούλι το ανυπόμονο ψηλά στο Καρπενήσι

του Βότσαρή μου την ψυχή για να σε προσκυνήση

σου στέλλει αιματοστάλαχτη… Στον τάφο του κλεισμένο

το Μισολόγγι σκέλεθρο, γυμνό, ξεσαρκωμένο,

δεν παραδίδει τάρματα, δε γέρνει το κεφάλι…

Κρατεί για νεκροθάφτη του το Χρήστο τον Καψάλη,

το ράσο του Δεσπότη του φορεί για σάβανο του,

και φλογερό μετέωρο πετά στον ουρανό του

και θάφτεται ολοζώντανο… Στο διάβα του τρομάζουν

τ' αστέρια που το κύτταζαν, και ταπεινά μεριάζουν…

Κλαρί δε φαίνεται χλωρό και το στερνό χορτάρι,

πώμεινε ακόμα πράσινο, τ' αράπικο ποδάρι

το μάρανε, το σκότωσε… Χορτάσαν οι κοράκοι…

Στη Ράχωβα, στο Δίστομο με τον Καραϊσκάκη

αδελφωμένο πολεμά της Λιάκουρας το χιόνι…

Θερίζει τ' άσπλαχνο σπαθί κι' ο πάγος σαβανώνει…

Πλαταίνει πάντα η ερημιά και το σχοινί σου σφίγγει

του λύκου μας του εφτάψυχου τ' αχόρταγο λαρύγγι…

Ο κόσμος ανταριάζεται… Και τα σκυλόδοντα του

ξερριζωμένα πνίγονται με τα ρυασίματά του

στου Ναβαρίνου τα νερά… και φεύγει… Ανάθεμά τον!…

Εσκόρπισαν τα σύγνεφα με τ' αστραπόβροντά των

και κούφια απέμεινε η βοή του μαύρου καταρράχτη…

Μ' αυτά… μ' αυτά τα κόκκαλα, τα τρίμματα, τη στάχτη

εχτίσαμε, πατέρα μου, τη φτωχική φωλειά μας,

κ' εκείθε εφύτρωσε η μυρτιά και τα δαφνόκλαρά μας,

π' ανθοβολούν τριγύρω σου… Γιατί τα δάχτυλά σου

ακίνητα δεν ευλογούν τα μαύρα τα παιδιά σου;…

Στ' ανδρειωμένα σπλάχνα σου, μακρ' από την Ελλάδα

ερρίζωσε τόσο βαθειά του Χάρου η φαρμακάδα,

π' ούτε του Ρήγα η συντροφιά, καλόγερε, δε φθάνει

τα σφραγισμένα χείλη σου ν' ανοίξη να γλυκάνη…

ούτε το φως το ακοίμητο που στο πλευρό σου χύνει

αυτό μας το περήφανο, το φλογερό καμίνι;…

ούτε, τα δέντρα, τα πουλιά, τα πράσινα χορτάρια…

ούτε τα βασιλόπουλα, του Θρόνου μας βλαστάρια,

που θάρχωνται να χαιρετούν του ποιητού τη λύρα,

και να ρωτούν πώς έγεινε το ράσο σου πορφύρα;…

Τι θέλεις, γέροντ', από μας;… Δε νοιώθεις μια ματιά σου

πόσαις θα εφλόγιζε καρδιαίς κι' από τα σωθικά σου

πόση θα εβλάσταινε ζωή;… Πώς δεν ξυπνάς, πατέρα;…

Δε φέγγει μες το μνήμα σου ούτε μια τέτοια μέρα;…

Το μάρμαρο μένει βουβό… Και θα να μείνη ακόμα

ποιος ξέρει ως πότ' αμίλητο το νεκρικό του στόμα…

Κοιμάται κι' ονειρεύεται… και τότε θα ξυπνήση,

όταν στα δάση, στα βουνά, στα πέλαγα, βροντήση

το φοβερό μας κήρυγμα… "Χτυπάτε, πολεμάρχοι!…

Μη λησμονείτε το σχοινί, παιδιά, του Πατριάρχη!".

• Διαδώστε το
• Επιλογή : ΚΒ

1821: Τα ψέματα και ο αλήθειες (Μέρος ΙΑ΄)

1821: Τα ψέματα και ο αλήθειες (Μέρος ΙΑ΄)

Διαβάστε τι αναφέρει η Διακήρυξη του Παλαιών Πατρών Γερμανού, η οποία δημοσιεύθηκε στην γαλλική εφημερίδα Le Constitutionnel Journal Du Commerce, Politigue et Litteraire, στο Παρίσι, με ημερομηνία 6 Ιουνίου 1821, δηλαδή λίγο μετά την επίσημη κήρυξη της Επανάστασης της 25ης Μαρτίου 1821!... 

ΔΙΑΚΗΡΥΞΙΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΓΕΡΜΑΝΟΥ

ΕΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ LE CONSTITUTIONNEL JOURNAL DU COMMERCE, POLITIQUE ET LITTERAIRE στο ΠΑΡΙΣΙ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 1821, «ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΝ-ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ» ,

Διακήρυξις του Γερμανού, Εξάρχου της πρώτης κατά την τάξιν Αχαΐας,

Αρχιεπισκόπου Πατρών, προς τον Κλήρον και τους πιστούς της Πελοποννήσου, η οποία εξεφωνήθη εντός της Μονής των Αδελφών της Λαύρας του όρους Βελιά την 8ην (20ην) Μαρτίου 1821

«Πολυαγαπημένοι μας αδελφοί, ο Κύριος, ο οποίος ετιμώρησε (ενν. διά της υποδουλώσεως εις τον κατακτητήν) τους πατέρας μας και τα τέκνα των, σας αναγγέλλει διά του στόματός μου το τέλος των ημερών των δακρύων και των δοκιμασιών. Η φωνή Του είπε ότι θα είσθε ο στέφανος του κάλλους Του και το διάδημα της Βασιλείας Του. Η αγία Σιών δεν θα παραδοθή πλέον εις την ερήμωσιν (Ησαΐα, 62,3). Ο ναός του Κυρίου, ο οποίος εβεβηλώθη, ωσάν ένας άθλιος χώρος, τα σκεύη της δόξης, τα οποία εσύρθηκαν εις τον βούρκον (Α Μακαβ. 2, 8-9), θα γίνουν καταιγίς! Η άβυσσος την άβυσσον επικαλείται (Ψαλμ. 41,8) η παλαιόθεν (δηλ. η εγνωσμένη) ευσπλαγχνία του Κυρίου (Θρήνοι Ιερεμίου 5,1) θα επισκιάση τον Λαόν Του.

Η φυλή των Τούρκων υπερέβη το μέτρον των ανομιών, η ώρα του καθαρμού έφθασε, συμφώνως προς τον λόγον του Αιωνίου: «να πετάξης έξω, να διώξης, τον σκλάβον και τον υιόν του» (Γενεσ. 21,10). Να είσθε, λοιπόν, αγαπημένοι, ω γένος των Ελλήνων, φυλή Ελληνική, (ενν, καθώς είσθε) δύο φορές δοξασμένοι από του Πατέρες σας, οπλισθήτε με τον ζήλον του Θεού, έκαστος εξ υμών ας ζωσθή την ρομφαίαν του, διότι είναι προτιμώτερον να αποθάνη τις με τα όπλα ανά χείρας, παρά να καταισχύνη τα ιερά της Πίστεώς του και την Πατρίδα του (Ψαλμ. 44,4). Εμπρός λοιπόν «ας συντρίψωμεν τα δεσμά, τον ζυγόν ο οποίος επικάθηται επί την κεφαλήν μας» (Ψαλμ. 2,3), διότι είμεθα οι κληρονόμοι του Θεού και οι συγκληρονόμοι του Ιησού Χριστού (Ψαλμ. 8,17).

Οι άλλοι, και όχι εμείς οι Ιερωμένοι (κατά λέξιν: εκτός του Ιερατείου σας), θα σας ομιλήσουν διά την δόξαν των προγόνων σας. Εγώ όμως θα σας επαναλάβω το όνομα του Θεού, προς τον Οποίον οφείλομεν αγάπην ισχυροτέραν και από τον θάνατον (Άσμα Ασμάτων 8,6).

Αύριον, ακολουθούντες τον Σταυρόν, θα βαδίσωμεν προς αυτήν την πόλιν των Πατρών, της οποίας η γη είναι ηγιασμένη από το αίμα του ενδόξου Μάρτυρος Αποστόλου Αγίου Ανδρέου. Ο Κύριος θα εκατονταπλασιάση το θάρρος σας. Ίνα δε προστεθούν εις υμάς αι αναγκαίαι δια να αναζωογονηθήτε δυνάμεις, σας απαλλάσσω από την νηστείαν της Τεσσαρακοστής, την οποίαν τηρούμεν.

Στρατιώται του Σταυρού, ότι καλείσθε να υπερασπισθήτε, είναι αυτό τούτο το θέλημα του Ουρανού! Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος να είσθε ευλογημένοι και συγκεχωρημένοι από πάσας τας αμαρτίας σας».


Ο Πρόεδρος
ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ «Η ΑΓΙΑ ΛΑΥΡΑ»
Αθανάσιος Χρονόπουλος
Επ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Ανάπτυξης

Πηγή : Άγγελος Σακκέτος

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Ι΄)

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Ι΄)

α) «Αναδίφηση στον Κώδικα της ιεράς μονής Αγ. Λαύρας και αναψηλάφηση αναφορικά με τα επαναστατικά γεγονότα του Μαρτίου 1821». ¨Ερευνα του Θ. Χρονόπουλου, προέδρου των εν Πειραιεί Καλαβρυτινών. β) Ψήφισμα Συλλόγου Καλαβρυτινών Πειραιώς "Η Αγία Λαύρα". Θέμα: «Τηλεοπτική εκπομπή του σταθμού ΣΚΑΪ : Η γένεση ενός έθνους/ κράτους».

Αναδίφηση στον Κώδικα της αγ. Λαύρας και αναψηλάφηση της ιστορίας.Ερευνα του Θ. Χρονόπουλου, Προέδρου των εν Πειραιεί Καλαβρυτινών.

Του Δημήτρη Σταθακόπουλου
Δρα Παντείου πανεπιστημίου/ δικηγόρου

Όπως με ενημέρωσε ο Πρόεδρος των εν Πειραιεί Καλαβρυτινών κ. Αθ. Χρονόπουλος, στα πλαίσια των δράσεών του που σχετίζονται με την ιερά μονή αγ. Λαύρας, το προσφάτως ληφθέν πιστό αντίγραφο του Λαβάρου για λογαριασμό του Συλλόγου, την παλαιότερη τοποθέτηση ανδριάντα του Π.Π.Γερμανού στον περίβολο της μονής, αλλά και σε κεντρική πλατεία του Πειραιά ( Πασαλιμάνι ) κ.ά, την 10η Μαρτίου 2011 επισκέφθηκε εκ νέου το μοναστήρι και εκεί, με την άδεια και την αρωγή του ηγουμένου και των πατέρων, του δόθηκε η ευκαιρία να αναδιφήσει τον χρονολογούμενο από την 15.12.1703 Κώδικά της, όπου με συγκίνηση διαπίστωσε τα εξής:
Στις 20.07.1894, ο τότε ηγούμενος της μονής Δαμασκηνός Αποστολίδης, καταχώρησε σε 10 χ.φ σελίδες τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην αγ. Λαύρα τον Μάρτιο του 1821, καθώς και τους «επώνυμους» παρόντες σ' αυτά , όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται στην δοξολογία της 17/3/1821 ( αγ. Αλεξίου ), με την παρουσία του Π.Π. Γερμανού ,του Κωνστάντιου, πρώην Ανδρούσης (Καλαφάτη ),του ηγούμενου Καλλινίκου, του Αρσενίου, Ιεροθέου και Ακάκιου , καθώς και στους Ανδρέα Ζαΐμη, Σωτήριο Χαραλάμπη και Ανδρέα Λόντο, όπου « εγένετο τελετή και ευλογία των αγωνιστών στην Παναγία».Όμως ο κ. Αθ. Χρονόπουλος διέκρινε στον Κώδικα και μία δεύτερη λιγότερο γνωστή χ.φ πληροφορία, η οποία αναφέρεται και σε δεύτερη τελετή (δοξολογία), η οποία φαίνεται να έλαβε χώρα στις 22 Μαρτίου 1821 , την οποία αντέγραψε και παραθέτει ως εξής:
«Εσπέρας 22 Μαρτίου 1821 καθ'ην έφθασαν οι άρχοντες εν τη μονή της Λαύρας και όπου αφίκετο ο Χονδρογιάννης μετά των χρημάτων, ένθα ο τότε ηγούμενος Καλλίνικος, ο αρχιερεύς Κωνστάντιος, οι τρεις, Αρσένιος, Ιερόθεος και Ακάκιος , γνωρίσαντες τα καθέκαστα, εδέχθησαν ευμενώς ,μετά χαράς μεγάλης και αγαλλιάσεως τους άρχοντας και τον Αρχιεπίσκοπο Γερμανόν, εφανέρωσαν δε και προς τους άλλους πατέρας της Μονής τον μέγα σκοπόν της επαναστάσεως και οι μεν άρχοντες αυθωρεί και κατεσπευσμένως δι' απεσταλμένων ειδοποίησαν έκαστος τους φίλους των ,ότι ταχέως να σπεύσωσιν ανά χωρίον εν τη Μονή ταύτη μετά των όπλων των διότι επέκειτο επανάσταση κατά των Τούρκων κ.λ.π. και εις διάστημα δυο ημερονυκτίων συνοιθροίσθησαν περί τους 3000 άνδρας». Πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα καταγραφή, η οποία μιλάει για 2 πλέον δοξολογίες ( 17 και 22 Μαρτίου 1821 ) και μάλιστα με παρόντα τον Π.Π.Γερμανό, καλό δε θα ήταν να μας επιτραπεί από την ιερά μονή η περαιτέρω αναδίφηση και φωτογράφηση των Κωδίκων της ( και του προαναφερομένου ), στα πλαίσια της αναψηλάφησης της ιστορίας και την ορθή/ σαφή λεπτομερή καταγραφή της, ειδικά τώρα που η αμφισβήτηση της αγ. Λαύρας και του ρόλου των Καλαβρυτοχωρίων από τους όψιμους εκ του μακρόθεν ερευνητές καλά κρατεί.

Την 23/2/2011 ο καθηγούμενος της Ιεράς μονής Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων κ.Φιλάρετος παρέδωσε στον Πρόεδρον του Συλλόγου Καλαβρυτινών Πειραιώς κ. Αθανάσιον Χρονόπουλον πιστό αντίγραφον του Λαβάρου της επαναστάσεως, που παριστά την κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου και στο οποίον ο αοίδημος Ιεράρχης Παλαιών Πατρών Γερμανός όρκισε τους αγωνιστάς τον Μάρτιο του 1821 γιά τον υπέρ της πίστεως και πατρίδος αγώνα. Το αντίγραφο του Λαβάρου κατασκευάσθηκε με μέριμνα της μονής και με δαπάνες του Συλλόγου Καλαβρυτινών Πειραιώς σε εργαστήριο στην Ρωσία.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ «Η ΑΓΙΑ ΛΑΥΡΑ»
ΨΗΦΙΣΜΑ

Θέμα: « Τηλεοπτική εκπομπή του σταθμού ΣΚΑΙ, : Η γένεση ενός έθνους/ κράτους»

Ο Σύλλογος Καλαβρυτινών Πειραιώς «Η ΑΓΙΑ ΛΑΥΡΑ» συναισθανόμενος την ευθύνη και το βάρος της παράδοσης που φέρει, πιστεύοντας ταυτοχρόνως ότι εκφράζει το λαϊκό αίσθημα, νιώθει την επιτακτική ανάγκη να εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά του για την τηλεοπτική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΙ με τίτλο: « 1821 - η γένεση ενός έθνους/ κράτους», διότι τα όσα μέχρι σήμερα ( 21.02.2011 ) παρουσιαζόμενα και εξιστορούμενα σε αυτή, στερούνται αντικειμενικότητας και πλουραλισμού, ενώ όλως αντιεπιστημονικώς έχουν αποκλειστεί άλλες απόψεις ιστορικών, καθώς και ερμηνείες των αρχειακών πηγών, στην προσπάθεια «αναμορφώσεως» της κοινής γνώμης και της καταρρίψεως δήθεν εθνικών «μύθων», δημιουργώντας όμως και θέτοντας στη θέση τους καινοφανείς μύθους και θέσφατα των παραγόντων της εκπομπής.
Επειδή, μία καθόλα φαινομενικά ολοκληρωμένη ,από τεχνικής απόψεως παραγωγή, μπορεί με άλλοθι την «εργαλειακή της» αρτιότητα να παραπλανήσει, οδηγώντας σε αδόκιμες καινοφανείς ατραπούς και συμπεράσματα, ενισχύοντας κάποιες απόψεις που προσπαθούν δήθεν «να ανατρέψουν τα θέσφατα και τους μύθους του 1821» και γενικώς του ελληνικού έθνους, βάζοντας στη θέση τους άλλα μοντέρνα θέσφατα και δημιουργώντας νέους μύθους εν ονόματι της αντικειμενικής ιστορικής αληθείας ( π..χ συνωστισμός στην προβλήτα της Σμύρνης ).
Επειδή, τα θέσφατα και οι μύθοι δεν ανατρέπονται είτε με άλλα νεόκοπα, είτε με αφορισμούς και προειλημμένες αποφάσεις για το που θα μας οδηγήσει η νέα έρευνα και ο αναστοχασμός, ούτε πρέπει ο αντικειμενικός κοινωνικο/ ιστορικός ερευνητής να παραπαίει σε αναχρονισμούς ( δηλ. με σημερινά δεδομένα, να κρίνει το παρελθόν ), αντιθέτως πρέπει να θέτει τον εαυτό του σε μία «μηχανή του χρόνου» και να βλέπει τα γεγονότα με την ματιά των υποκειμένων που μελετά, κάτω από τις κοινωνικές συνθήκες της εκάστοτε εποχής, άλλως πράττει ατοπήματα/ ανομήματα αθέλητα, ή ηθελημένα και εν αγνοία ή εν γνώσει του παραπλανά το κοινό στο οποίο απευθύνεται, με συνέπεια ακόμα και την αλλοίωση των διαχρονικών χαρακτηριστικών του.
Επειδή, τόσο ο Σύλλογος Καλαβρυτινών Πειραιώς «Η ΑΓΙΑ ΛΑΥΡΑ», όσο και άλλα ιστορικά σωματεία με πλούσιο αρχειακό υλικό, αγνοήθηκαν παντελώς από τους παράγοντες της εκπομπής εντασσόμενοι προφανώς στους « ακραίους/ γραφικούς αντεπιστήμονες » και ως εκ τούτου «ακυρωμένους» συνομιλητές, παρότι τους προσφέρθηκε η αρωγή μας στα πλαίσια της αντικειμενικότητας και του πλουραλισμού, αλλά δεν το θέλησαν μιάς και απ' ότι ήδη ανεφάνη υπάρχει προειλημμένο συμπέρασμα αποδόμησης των γεγονότων και του χαρακτήρα του 1821, ειδικώς δε της αγ. Λαύρας και των Καλαβρύτων.
Επειδή προς αποκατάσταση της αληθείας αναφορικά με τα γεγονότα της αγ. Λαύρας πρέπει ν' αναφέρουμε ότι: Η 25η Μαρτίου 1821, αν και είχε οριστεί σαν κοινή ημερομηνία της επανάστασης στον Μοριά, δεν ίσχυσε μεν σαν πραγματικό περιστατικό, αφού τα γεγονότα την πρόλαβαν και δη : «άρνηση του Παλαιών Πατρών Γερμανού την 8η Μαρτίου να παρουσιαστεί στον Καϊμακάμη Τριπόλεως (πρώτη επίσημη επαναστατική πράξη), κτύπημα 14 Μαρτίου Αγρίδι, 16-17 Μαρτίου αγ. Λαύρα, γεφύρι αμπήμπαγα, φροξυλιά, χελωνοσπηλιά, Σοπωτό, Αρεόπολις , Καλάβρυτα, Καλαμάτα, Αίγιο, Πάτρα», όμως την 25η Μαρτίου 1821 επιδόθηκαν ψηφίσματα αυτοδιάθεσης στα προξενεία των ξένων δυνάμεων σε Καλαμάτα και Πάτρα συνταχθέντα στην Αγία Λαύρα την 17/3/1821 και αυτό δημοσίευσε η εφημερίδα «le costitutionnel» τον Ιούνιο του 1821 στο Παρίσι. Το 1838 ο Οθων, με πρόταση και την σύμφωνη γνώμη των ζώντων αγωνιστών και της εκκλησίας, όρισε σαν «συγκεντρωτική» ημερομηνία όλων των επιμέρους γεγονότων την 25η Μαρτίου ως εθνική γιορτή ( όπως εξάλλου είχαν κάνει για τις δικές τους εθνικές γιορτές οι αμερικανοί και οι γάλλοι με την 4η και 14η Ιουλίου αντιστοίχως ). Αυτό ενέπνευσε ζωγράφους και ποιητές για ρομαντικές ιστορίες όπως παλαιότερα τον Πούκεβιλ. Ειδικώς όμως στην αγ. Λαύρα πραγματοποιήθηκε δοξολογία την 17η Μαρτίου 1821 ( πανηγυρίζει η μονή στη μνήμη του αγ. Αλεξίου ) , γεγονός που η εν λόγω εκπομπή απέκρυψε παντελώς. Ερωτάται δε, εάν δεν υπήρξε αγ. Λαύρα, τότε γιατί αυτή η εμμονή με το συγκεκριμένο μοναστήρι και όχι ένα οποιοδήποτε άλλο, εάν υποθέσουμε πως η εκκλησία ήθελε να «υποκλέψει το γέρας της έναρξης του αγώνα» ; και η απάντηση είναι : «γιατί πολύ απλά υπήρξε αγ. Λαύρα την 17 Μαρτίου 1821, ίσως όχι όπως την αναπαριστά ο πίνακας, αλλά υπήρξε, το μαρτυρούν όλα τα έγγραφα του αρχείου αγωνιστών του 1821, η προφορική παράδοση και τα δημοτικά τραγούδια και η πρώτη διακήρυξη του αγώνα από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό».
Με το παρόν ψήφισμα κατακρίνουμε εντόνως την μέχρι σήμερα αντιμετώπιση και στάση των παραγόντων της εκπομπής αναφορικά με την ιστορική έρευνα και αλήθεια, θεωρώντας πως δεν είναι αντικειμενική , αντιθέτως υπάρχει ήδη προειλημμένη απόφαση για συμπεράσματα απαξιώσεως του 1821, αλλά και δύο εκ των βασικών του πυλώνων που ήταν η αγ. Λαύρα και τα Καλαβρυτοχώρια, ζητώντας στο ψήφισμά μας αυτό την έμπρακτη επικουρία του κοινού στη καταγγελία μας.

Πειραιάς, 21 Φεβρουαρίου 2011,
Ο Πρόεδρος
Αθανάσιος Χρονόπουλος
Επ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Ανάπτυξης.

Πηγή : Άγγελος Σακκέτος

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Θ΄)

 

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Θ΄)

Διαβάστε τι λέει το Ψήφισμα της Παγκαλαβρυτινής Ένωσης για την διαβόητη σειρά «1821» και ποια εκτίμηση τρέφουν ή όχι ορισμένοι στον δημοκρατικό διάλογο και την διασταύρωση ή επιβεβαίωση της ιστορικής αλήθειας. 

ΨΗΦΙΣΜΑ

    Η Παγκαλαβρυτινή Ένωση, συνεπικουρούμενη απ' όλα τα υπογράφοντα το παρόν Σωματεία και Φορείς (η οποία βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία για τα θέματα της ιστορικής αλήθειας και του πολιτισμού, με την Ιερά Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, τον Δήμο Καλαβρύτων και με όλους τους Καλαβρυτινούς Φορείς και Συλλόγους, εσωτερικού και εξωτερικού), συναισθανόμενη την ευθύνη και το βάρος της παράδοσης που φέρει ως διεθνώς αναγνωρισμένη και βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών, πιστεύοντας ταυτοχρόνως ότι εκφράζει το λαϊκό αίσθημα, νιώθει την επιτακτική ανάγκη να εκφράσει την έντονη δυσαρέσκεια και διαμαρτυρία όλων, για την τηλεοπτική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ με τίτλο: «1821 - η γένεση ενός έθνους - κράτους», παραγωγής της εταιρείας ΑΝΕΜΟΝ, με την χορηγία της Ε.Τ.Ε και επιστημονικούς συμβούλους τον ομότιμο καθηγητή κ. Θ. Βερέμη (ΕΛΙΑΜΕΠ), τον επικ. καθηγητή κ. Ιακώβ. Μιχαηλίδη (Α.Π.Θ) και αφηγητή τον συγγραφέα κ. Π. Τατσόπουλο (ΕΚΕΒΙ), διότι τα όσα μέχρι σήμερα (17.02.2011) παρουσιαζόμενα και εξιστορούμενα σε αυτή, στερούνται αντικειμενικότητας και πλουραλισμού, ενώ όλως αντιεπιστημονικώς έχει αποκλειστεί η ιστορική αλήθεια, όπως αποδεικνύεται από πλειάδα ιστορικών πηγών και έγκριτων ιστορικών, καθώς και ερμηνείες των αρχειακών πηγών, στην προσπάθεια «αναμορφώσεως» της κοινής γνώμης και της καταρρίψεως δήθεν εθνικών «μύθων», δημιουργώντας όμως και θέτοντας στη θέση τους καινοφανείς μύθους και θέσφατα των παραγόντων τής εκπομπής.
    Επειδή, μία καθ’ όλα φαινομενικά ολοκληρωμένη, από τεχνικής απόψεως παραγωγή, μπορεί με άλλοθι την «εργαλειακή της» αρτιότητα να παραπλανήσει, οδηγώντας σε αδόκιμες καινοφανείς ατραπούς και συμπεράσματα, ενισχύοντας κάποιες απόψεις που προσπαθούν δήθεν «να ανατρέψουν τα θέσφατα και τους μύθους του 1821» και γενικώς του ελληνικού έθνους βάζοντας στη θέση τους άλλα μοντέρνα θέσφατα και δημιουργώντας νέους μύθους εν ονόματι της αντικειμενικής ιστορικής αληθείας (π.χ. «συνωστισμός στην προβλήτα της Σμύρνης»).
    Επειδή, τόσο η Παγκαλαβρυτινή Ένωση, όσο και άλλα ιστορικά Σωματεία με πλούσιο αρχειακό υλικό, αγνοήθηκαν παντελώς από τους παράγοντες της εκπομπής, εντασσόμενοι προφανώς στους «ακραίους - γραφικούς αντεπιστήμονες» και ως εκ τούτου «ακυρωμένους» συνομιλητές, παρότι τους προσφέρθηκε η αρωγή μας στα πλαίσια της αντικειμενικότητας και του πλουραλισμού, αλλά δεν το θέλησαν, μιας και απ' ότι ήδη ανεφάνη υπάρχει προειλημμένο συμπέρασμα αποδόμησης των γεγονότων και του χαρακτήρα του 1821, ειδικώς δε της Αγίας Λαύρας, των Καλαβρύτων και της ευρύτερης περιοχής τους.
    Επειδή προς αποκατάσταση της αληθείας αναφορικά με τα γεγονότα της Αγίας Λαύρας πρέπει ν' αναφέρουμε ότι:
    Η 25η Μαρτίου 1821, αν και είχε οριστεί σαν κοινή ημερομηνία της επανάστασης στον Μοριά, δεν ίσχυσε μεν σαν πραγματικό περιστατικό, αφού τα γεγονότα την πρόλαβαν και δη: «κτύπημα 14 Μαρτίου Αγρίδι Νονάκριδας, 16-17 Μαρτίου Αγία Λαύρα και κοιλάδα Κατσάνας της περιοχής Κλειτορίας, (Χελωνοσπηλιά Λυκούριας, Φροξυλιά Τουρλάδας, Γεφύρι Αμπήμπαγα Άρμπουνα), Καλάβρυτα που μετά από σκληρή μάχη είναι η πρώτη πόλη που απελευθερώθηκε στις 21 Μαρτίου 1821», όμως την 25η Μαρτίου 1821 επιδόθηκαν ψηφίσματα αυτοδιάθεσης στα προξενεία των ξένον δυνάμεων σε Πάτρα και Καλαμάτα και αυτό δημοσίευσε η εφημερίδα «le costitutiormel» τον Ιούνιο του 1821 στο Παρίσι. Το 1838 ο Όθων, με πρόταση και την σύμφωνη γνώμη των ζώντων Αγωνιστών και της Εκκλησίας, όρισε σαν «συγκεντρωτική» ημερομηνία όλων των επιμέρους γεγονότων την 25η Μαρτίου ως εθνική γιορτή (όπως εξάλλου είχαν κάνει για τις δικές τους εθνικές γιορτές οι Αμερικανοί και οι Γάλλοι με την 4η και 14η Ιουλίου αντίστοιχα). Αυτό ενέπνευσε ζωγράφους και ποιητές όπως παλαιότερα τον Πουκεβίλ. Ειδικά όμως στην Αγία Λαύρα, πραγματοποιήθηκε δοξολογία στις 17 Μαρτίου 1821 (πανηγυρίζει η Μονή στη μνήμη του Αγίου Αλεξίου), γεγονός που η εν λόγω εκπομπή σκοπίμως απέκρυψε παντελώς. Ερωτάται δε: Εάν δεν υπήρξε Αγία Λαύρα, τότε γιατί αυτή η εμμονή με το συγκεκριμένο Μοναστήρι και όχι ένα οποιοδήποτε άλλο, εάν υποθέσουμε πως η Εκκλησία ήθελε να «υποκλέψει το γέρας της έναρξης του Αγώνα»; Η απάντηση είναι: «γιατί πολύ απλά υπήρξε Αγία Λαύρα, όπως την ιστορική αυτή αλήθεια τη μαρτυρούν αποδεδειγμένα όλα τα έγγραφα του αρχείου Αγωνιστών του 1821, το πλούσιο αρχειακό υλικό, που βρίσκεται στους περισσότερους φορείς από εμάς» η προφορική παράδοση και τα δημοτικά τραγούδια».
    Με το παρόν ψήφισμα κατακρίνουμε εντόνως την μέχρι σήμερα αντιμετώπιση και στάση των παραγόντων της εκπομπής αναφορικά με την ιστορική έρευνα και αλήθεια, θεωρώντας πως δεν είναι αντικειμενική. Αντιθέτως υπάρχει ήδη προειλημμένη απόφαση, πλην όμως ανεπιτυχής, για συμπεράσματα απαξιώσεως του 1821, αλλά και των βασικών του πυλώνων, που ήταν η Αγία Λαύρα, τα Καλαβρυτοχώρια και τα Καλάβρυτα.
    ΖΗΤΑΜΕ όλοι με το ψήφισμά μας αυτό την έμπρακτη επικουρία Σας στην καταγγελία μας και την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας, που αποπειράται με την παραπάνω τηλεοπτική εκπομπή του, να διαστρεβλώσει ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ.
    Οι υπογράφοντες το παρόν ψήφισμα, εκπρόσωποι των παρακάτω Σωματείων και Φορέων:
    Κωνσταντίνος Πλαπούτας, ως πρόεδρος του Πανελληνίου Ομίλου Απογόνων Αγωνιστών 1821.
    Dr. Δημήτριος Καραμπερόπουλος, ως πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρίας Μελέτης Φερών - Βελεστίνου - Ρήγα.
    Σωτήριος Τσενές, ως πρόεδρος της Ένωσης Καλαβρυτινών Αθηνών.
    Αθανάσιος Χρονόπουλος, ως πρόεδρος του Συλλόγου Καλαβρυτινών Πειραιώς.
    Παναγιώτης Λάππας, ως πρόεδρος του Συλλόγου Δαφναίων Αχαΐας - Αθηνών - Πειραιώς.
    Χρήστος Καμπέρος, ως πρόεδρος του Συλλόγου Κλειτορίων Αττικής «Ο Άγιος Δημήτριος».
    Dr. Γεώργιος Χρ. Σακελλαριάδης, Καθηγητής Γλωσσολογίας, ως εκπρόσωπος του Συλλόγου των εν Αθήναις Σοποτινών.
    Κωνσταντίνος Κατσιάρης, ως πρόεδρος της Ομοσπονδίας Καλαβρυτινών Συλλόγων «Ο Αρχαίος Κλείτωρ».
    Δημήτριος Τράγκας, ως πρόεδρος της Ομοσπονδίας Καλαβρυτινών Συλλόγων «Η Αζανιάς».
    Θεμιστοκλής Ροδάκης, ως πρόεδρος του Συλλόγου Καλαβρυτινών Νοτίου Αφρικής «Η Αγία Λαύρα» (Γιοχάνεσμπουργκ).
    Θεόδωρος Σπυρόπουλος, ως εκπρόσωπος του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ), περιφέρειας ΗΠΑ και ως εκπρόσωπος του Ιδρύματος «Φύτεψε τις ρίζες σου στην Ελλάδα» (Σικάγο - ΗΠΑ).
    Ηλίας Μαλεβίτης, ως αντιπρόεδρος του Κέντρου Παγκόσμιου Ελληνισμού (ΚΕ.Π.ΕΛΛ.) (Αθήνα).
    Βλάσιος Σταθούλιας, ως εκπρόσωπος του Ομίλου Αποκατάστασης της Ιεράς Μονής Αγ. Αθανασίου (Μετοχίου της Ι.Μ. Αγ. Λαύρας) Φιλίων Καλαβρύτων.
   Κωνσταντίνος Νικολόπουλος, ως εκπρόσωπος του Συνδέσμου Καμενιανιτών, Δροβολοβιτών, Δεσινιωτών Αροανίας «Ο Ηρακλής».
    Δημήτριος Κανελλόπουλος, ως εκπρόσωπος του ιστορικού Αρχείου Κανελλοπούλου (βραβείο Ακαδημίας Αθηνών).

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΗ ΕΝΩΣΗ
Ο πρόεδρος του Δ.Σ Γεώργιος Κοσμάς
Ο Γ.Γ. Δημήτριος Βαρβιτσιώτης (*)

(*) ΠΗΓΗ: Εφημερίδα «Η Φωνή των Καλαβρύτων», Φεβρουάριος 2011.

Πηγή : Άγγελος Σακκέτος

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Η΄)

 
1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Η΄)

Για την συμβολή της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Επανάσταση του 1821, πέραν της επίσημης θέσης που έλαβε η Ιερά Σύνοδος προ ημερών («Προς το Λαό»), υπάρχει και ένα περισπούδαστο έργο του γνωστού Πρωτοπρεσβύτερου Γεώργιου Μεταλληνού, ομότιμου καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, από το οποίο αλιεύουμε τα παρακάτω στοιχεία.

ΤΟ ’21 και οι ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΟΥ 
του Πρωτοπρεσβύτερου Γεωργίου Μεταληνού

«... Η συμμετοχή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και γενικά όλου του Ράσου στον πανεθνικό Αγώνα του '21 ήταν αδύνατη χωρίς μία πολύ δύσκολη αυθυπέρβαση. Και η αυθυπέρβαση αυτή δεν έχει σχέση, όπως θά δεχόταν η αντικληρική προπαγάνδα, με κάποια εθελοδουλία ή αδιαφορία για το Γένος. Αντίθετα, σχετιζόταν άμεσα με την γνήσια και αυθεντική αποκατάστασή του. Ας θυμηθούμε εδώ το βαθύτερο στόχο της Εθναρχίας και του Κλήρου μέσω της "περιορισμένης συνεργασίας" με τον κατακτητή. 'Ηταν η ανάσταση όλου του Ρωμαίικου, δηλαδή της αυτοκρατορίας της Ρωμανίας, με την παλαιά έκταση και ευκλειά της. Αυτό εννοούσε ο Πατροκοσμάς λέγοντας συχνά: "αυτό μια μέρα θά γίνει ρωμαίικο». Αυτό εννοούσε και ο Ρήγας Βελεστινλής, έστω και σε ένα άλλο ιδεολογικό πλαίσιο, όταν έλεγε στο "Θούριό" του: "Βούλγαροι κι Αρβανίτες και Σέρβοι καί Ρωμηοί, αράπηδες και άσπροι, με μιά κοινή ορμή, για την ελευθερίαν νά ζώσωμεν σπαθί".
Μετά το κίνημα του Αλ.Υψηλάντη θα αλλάξει αυτός ο ρωμαίικος-οικουμενικός στόχος του Ρήγα και των Κολλυβάδων, που ήταν ο στόχος της Εθναρχίας(14). Από τη μεγαλοϊδεατική ιδεολογία του Γένους, θά ενταχθεί ο Αγώνας στο πλαίσιο της αρχής των εθνικοτήτων -καρπού της Γαλλικής Επαναστάσεως, στοχεύοντας όχι πια στην ανασύσταση της αυτοκρατορίας, αλλά στη δημιουργία ενός μικρού ανεξάρτητου κράτους, στο οποίο θα "στριμωχνόταν" κυριολεκτικά (πρβλ.το 1922) το Ελληνικό ΄Εθνος. Αυτό το πέρασμα από τη Ρωμαίικη Οικουμένη στο Ελληνικό κράτος ισοδυναμούσε με θάψιμο της Ρωμηοσύνης.΄Ετσι ο αγώνας του '21 εντάχθηκε στα σχέδια των Μεγάλων Δυνάμεων της Ευρώπης για την αυτοκρατορία της Ρωμανίας. Στις ευρωπαϊκές αυλές, όπως λ.χ. του Ναπολέοντος, καθορίσθηκε ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επαναστάσεως, που δεν θα έχει πια ρωμαίικο-οικουμενικό χαρακτήρα, αλλά στενά εθνικό και κατ' ουσίαν "αρχαιοελληνικό". Θα είναι επανάσταση των Ελλήνων του Ελλαδικού θέματος όχι μόνο εναντίον των Τούρκων, αλλά και εναντίον της Ρωμαίικης Εθναρχίας, ως συνέχειας της "Ρωμαϊκής Βασιλείας" των "Βυζαντινών"(15). Το πραξικοπηματικό Αυτοκέφαλο της Ελλαδικής Εκκλησίας (1833) ειναι η απτή επιβεβαίωση αυτών των ξενόφερτων προσανατολισμών.
Η συμμετοχή, συνεπώς, του Ράσου -και μάλιστα του Οικουμενικού Πατριαρχείου- στον Αγώνα υπήρξε δείγμα υψηλής αυθυπερβάσεως και αυτοθυσίας, αφού ήταν πια φανερό, ότι ο Αγώνας είχε σαφώς αντιρωμαίικο και αντιεθναρχικό χαρακτήρα, στρεφόμενο και κατά του Πατριάρχου, ως Εθνάρχου των Ρωμηών(16). Η συμμετοχή δε αυτή ομολογείται από εκείνους, που την έζησαν σ' όλη τή διάρκεια του Αγώνα και ήταν σε θέση να την επιβεβαιώσουν.
"Πλησίον εις τον Ιερέα -έλεγε ο Θ. Κολοκοτρώνης- ήτον ο λαϊκός, καθήμενοι εις ένα σκαμνί, Πατριάρχης και τζομπάνης, ναύτης καί γραμματισμένος, ιατροί, κλεφτοκαπεταναίοι, προεστοί και έμποροι"(17). Ο ιστορικός του l9ου αιώνα Χρ.Βυζάντιος σημειώνει: "Προύχοντες, κληρικοί, αρματολοί και κλέφται, λόγιοι και πλούσιοι, συνεφώνησαν ή μάλλον συνώμοσαν και παραχρήμα επαναστάτησαν κατά της τουρκικής δυναστείας(18).
Ο εθνικός ιστορικός μας Κ.Παπαρρηγόπουλος ομολογεί: "...Οσαδήποτε και αν υπήρξαν τα αμαρτήματα πολλών εκ των Πατριαρχών, ουδείς όμως εξ αυτών, ουδείς ωλίσθησεν περί την ακριβή του πατρίου δόγματος και των υπάτων εθνικών συμφερόντων τήρησιν"(19)
Ανάλογα αποτιμούν τη στάση του Ράσου στην Επανάσταση ο Δ. Κόκκινος, ο Δ. Φωτιάδης, ο Σπ. Μαρινάτος, ο Ι. Συκουτρής, ο Κ. Βοβολίνης, ο Ν. Τωμαδάκης, ο Απ. Βακαλόπουλος κ.α.(20) Υπάρχουν, βέβαια, και επικριτές του Κλήρου, και των Αρχιερέων, που αμφισβητούν ή και αρνούνται την ειλικρινή και άδολη συμμετοχή τους στον Αγώνα. Τέτοιες θέσεις έχουν κατά καιρούς υποστηρίξει ο Γ. Κορδάτος (ιστορικός μαρξιστής), ο Γ. Σκαρίμπας (λογοτέχνης μαρξιστής, αλλ' όχι ιστορικός), ο Μάριος Πλωρίτης (φιλόλογος κριτικός, αλλ' όχι ιστορικός), ο Γ. Καρανικόλας (δημοσιογράφος, όχι ιστορικός) κ.ά.(21). Oι θέσεις αυτές επαναλαμβάνονται στερεότυπα από άλλους λιγότερο σημαντικούς καί άσχετους με την ιστορική έρευνα. Αρκεί να μελετήσει κανείς το "ΔΕΛΤΙΟΝ" της Ο.Λ.Μ.Ε.(22), για να διαπιστώσει πώς αυτούσιες oι ιδεολογικές αυτές ερμηνείες για το '21 περνούν στο χώρο της παιδείας. Tο τραγικά απελπιστικό όμως είναι, ότι πολλές από τις παλαιότερες τοποθετήσεις έχουν πια ξεπερασθεί και στο χώρο της μαρξιστικής ιστορικής Σχολής, οπότε oι υποστηρικτές τους αποδεικνύονται "παλαιομοδίτες" στο χώρο του ιστορικού ερασιτεχνισμού. Νεώτεροι μαρξιστές στορικοί, έχουν αποκηρύξει την ερμηνευτική μέθοδο τού Γ.Κορδάτου και απομακρυνθεί από την ιδεολογική προοπτική του. Επίσης έχουν απορρίψει την προπολεμική θεωρία του "λαϊκισμού (π. χ. Λεων. Στρίγκας). ΄Ετσι, ο Π. Ρούσος δέχεται τήν επανάσταση του '21 ως εθνικοαπελευθερωτική και ομολογεί: "Σε σύγκριση με το εθνικό το κοινωνικό έρχεται στο υπόστρωμα"(23). Ανάλογα δέχονται ο καθηγ. Βασ. Φίλιας, ο Λεων. Στρίγκας, η Ελ. Αντωνιάδη-Μπιμπίκου κ.ά. (24). Η επικρατούσα στο χώρο της μαρξιστικής σκέψης σήμερα θέση είναι, ότι η Επανάσταση του '21 ειναι εθνικοαπελευθερωτική, με κοινωνικό περιεχόμενο, αλλά μία, στην οποία έλαβαν μέρος oι πιο ετερόκλητες δυνάμεις, κάθε μια με τις δικές της προϋποθέσεις και στοχοθεσία. Δεν έχει εκλείψει όμως τελείως η ιδεολογική προσέγγιση, που αναιρεί κάθε δυνατότητα ιστορικής-επιστημονικής κατανοήσεως και ερμηνείας.
΄Ενα απο τα επισημότερα θύματα της παρατεινόμενης αυτής ιδεολογικής αδιαλλαξίας είναι ο Μέγας Οικουμενικός Πατριάρχης του Αγώνα, ΄Αγιος Γρηγόριος Ε'(25). Η ερμηνεία της στάσης του στον Αγώνα απαιτεί επαρκή γνώση της εποχής (ιστορικά, κοινωνιολογικά, πολιτικά, διπλωματικά) και τη χρήση ορθών κριτηρίων, συγχρόνων δηλαδή και όχι σημερινών (ιστορικός αναχρονισμός). Ο σοφός εκείνος Γενάρχης, πώς ήταν δυνατό να παραβλέψει τους αρνητικούς παράγοντες, που απειλούσαν κάθε επαναστατική σκέψη (Ιερά Συμμαχία, Τσάρος, προηγούμενες οικτρές αποτυχίες, π. χ. 1790); Γιατί να απαιτεί κανείς λιγότερη σύνεση από εκείνη τον Κοραή και του Καποδίστρια, που ήσαν τελείως αρνητικοί στα σχέδια εξεγέρσεως; Και όμως, σε καμία παρακωλυτική ή αποτρεπτική ενέργεια δεν προέβη, η δε αλληλογραφία του είναι σαφώς θετική και φανερώνει την εσωτερική συμμετοχή του στα σχέδια της Φιλικής(26). Θα ερωτήσει, βέβαια, κανείς: και ο περιβόητος αφορισμός του κινήματος Υψηλάντου-Σούτσου; Δεν είναι σαφής αντίδραση του Γρηγορίου; Ετσι, άλλωστε, ερμηνεύεται ως σήμερα από την αρνητική κριτική. Μπορεί όμως να "έρμηνευθεί" ο αφορισμός χωρίς να ληφθεί υπόψη το κλίμα, μέσα στο οποίο έγινε; Καί ποιο ήταν το κλίμα αυτό; -΄Εκρηξη της οργής του Σουλτάνου (απόλυτου κυρίου πάνω σε κάθε υπήκοο)- ΄Αμεσος κίνδυνος γενικής σφαγής των Ρωμηών (ομολογία εκθέσεων τών Ξένων της Κων/πόλεως(27)) Απερίγραπτες θηριωδίες, πού προοιώνιζαν τη συνέχεια-Παύση από τον Σουλτάνο δύο Μ. Βεζίρηδων, με την κατηγορία της επιεικούς στάσεως έναντι των Ρωμηών -Απαγχονισμός του Σεϊχουλισλάμη (Θρησκευτικού αρχηγού), κατηγορουμένου για απείθεια (δεν εξέδωσε φετφά για την σφαγή και εξόντωση των Ρωμηών(28)) Εκτελέσεις Φαναριωτών (Μουζούρηδων και Μητροπολιτών) κ.λπ.(29).
Ποιος μπορεί μετά από όλα αυτά να αρνηθεί, ότι ο αφορισμός ήταν πράξη ανάγκης και "στάχτη στα μάτια του Σουλτάνου"; (Νικοπόλεως Μελέτιος). Αυτή ακριβώς ήταν και η ερμηνεία του άμεσα θιγομένου από τον αφορισμό, Αλ.Υψηλάντη: "Ο Πατριάρχης, βιαζόμενος υπό της Πόρτας, σας στέλλει αφοριστικά και Εξάρχους, παρακινώντας σας να ενωθήτε με την Πόρταν. Εσείς όμως να τα θεωρήτε αυτά ως άκυρα, καθότι γίνονται με βίαν και δυναστείαν και άνευ της θελήσεως του Πατριάρχου"(30). Μόνο, λοιπόν, μετά από τήν γνώση όλων αυτών μπορεί να εκτιμηθεί σωστά και ο απαγχονισμός του Γρηγορίου. Ο πρώτος Πατριάρχης της Ρωμηοσύνης εκτελέσθηκε ως "προδότης" του Σουλτάνου και όχι των Ρωμηών(31). Και εύλογα, αφού τυπικά ήταν ο δεύτερος μετά τον Σουλτάνο αξιωματούχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ενώ δε ο αφορισμός δεν είχε καμιά αρνητική απήχηση στον Εθνικό Αγώνα, αφού ήταν γνωστή η προέλευσή του, το "σχοινί του Πατριάρχη" ανέπτυξε μιαν ευεργετική δυναμική, διότι έγινε κινητήρια δύναμη στο αγωνιζόμενο ΄Εθνος.
Η ιδεολογικοποιημένη ερμηνεία δεν αφήνει όμως άθικτους και τους άλλους Αρχιερείς. Θέλοντας να μειώσουν τη διακεκριμένη συμμετοχή αρχιερέων, όπως λ.χ. ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ή ο Σαλώνων Ησαϊας, μιλούν για "εκατοντάδες αρχιερέων" (Σκαρίμπας), η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων (δήθεν) απέσχε και υπονόμευσε τον Αγώνα(32). ΄Εχουν όμως έτσι τα πράγματα;
Oι Αρχιερείς του Οικουμενικού Θρόνου δεν ξεπερνούσαν τους 200, στίς 171 συνολικά επαρχίες του. Ο αριθμός δε αυτός περιλαμβάνει και τους Αρχιερείς των άλλων ρωμαίικων Πατριαρχείων, που ήταν στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας(33). Ο Σπ.Τρικούπης, Θ. Φαρμακίδης κ.α,. δέχονται τον αριθμό 180, οι δε τιτουλάριοι Αρχιερείς δεν υπερέβαιυαν τους 20(34). Ποια ήταν, λοιπόν, η συμμετοχή αυτών των Αρχιερέων στη Φιλική Εταιρεία(35).
Παρά τον αστικό χαρακτήρα της Φιλικής, oι πρωτεργάτες της δεν είχαν δυτική αντιφεουδαρχική συνείδηση, διότι στην "καθ' ημάς Ανατολήν" δεν υπήρχε φεουδαρχία φραγκικού τύπου (φυσική αριστοκρατία). Γι' αυτό ενώ στη Δύση ο Κλήρος, και μάλιστα οι Επίσκοποι, εθεωρούντο προέκταση της τάξεως των Ευγενών, η Φιλική στράφηκε εδώ στον Κλήρο και μάλιστα στις κεφαλές του. Αυτό επιβεβαιώνει και ο Κορδάτος: "0ί Φιλικοί [...] επεδίωξαν να δώσουν χαρακτήρα πανεθνικόν εις την ωργανωμένην επανάστασιν και δι' αυτό προσηλύτισαν και μερικούς Φαναριώτας και ανωτέρους Κληρικούς"(36). Το επίθετο ("μερικούς") απορρέει από το ιδεολογικό πρίσμα του Κορδάτου και δεν ανταποκρίνεται στο ελάχιστο στα πράγματα.
Από το 1818 μυήθησαν στην Φ. Ε. όλοι σχεδόν oι αρχιερείς της Πελοποννήσου(37), κάτι που αναγκάζεται να το παραδεχθεί ο αγαθότερος Σκαρίμπας: " Η Φ. Ε. [...] στο κόλπο είχε μυήσει όλους σχεδόν τους Παλαιοελλαδίτες κοτσαμπάσηδες και προπαντός τούς δεσποτάδες"(38). Η αλήθεια είναι, ότι ως Ρωμηοί oι ηγέτες της Φιλικής γνώριζαν την επιρροή των Αρχιερέων στο λαό. Μέσα στα έτη 1918-21 όλοι σχεδόν oι Αρχιερείς έγιναν μέλη της Φιλικής. Μαρτυρίες αδιαμφισβήτητες καλύπτουν 81 περιπτώσεις. Για έναν αριθμό απουσιάζουν μαρτυρίες, χωρίς όμως να μπορεί να υποστηριχθεί, ότι δεν είχαν μυηθεί και εκείνοι. Απουσιάζει όμως και κάθε μαρτυρία για προβολή αρνήσεως ή για υπονόμευση του έργου της Εταιρείας. Oι περισσότεροι ιστορικοί δέχονται, ότι oι Αρχιερείς υπήρξαν η σπονδυλική στήλη της Φιλικής και ο κύριος παράγων του έργου της λόγω του υψηλού κύρους τους στον Λαό(39). Αν οι Αρχιερείς εξ άλλου δεν περιέβαλλαν με την αγάπη τους τo έργο της Φιλικής, πολλά πράγματα μπορούσαν να ανατραπούν. Μια αναφορά, τέλος, στην ποσοστιαία σύνθεση της Φιλικής δίνει τα στοιχεία: Κληρικοί 9,5%, Αγρότες 6% καί Πρόκριτοι 11,7%(40).
Ιδιαίτερα από την περιοχή της Ελλάδος αναφέρονται επώνυμα στις πηγές 73 αρχιερείς, που έλαβαν ενεργό μέρος στον Αγώνα. Σαρανταδύο Αρχιερείς υπέστησαν ταπεινώσεις, εξευτελισμούς, φυλακίσεις, διώξεις κάθε είδους, βασανιστήρια, εξορίες κ.λπ. Δύο Οικουμενικοί Πατριάρχες (Γρηγόριος Ε', Κύριλλος ΣΤ') και 45 Αρχιερείς (Μητροπολίτες) εκτελέσθηκαν ή έπεσαν σε μάχες. Κατά τον Γάλλο Πρόξενο Πουκεβίλ οι κληρικοί-θύματα του Αγώνα ανέρχονται συνολικά σε 6.000(41).
Υπάρχει όμως και το "εξ αντιθέτου" επιχείρημα. H μαρτυρία των Τούρκων Ιστορικών για τη δράση του ελληνορθοδόξου Κλήρου στον Αγώνα του '21(42). 'Ετσι, ο Μώραλη Μελίκ Μπέη δέχεται ότι "τον λαόν (της Πελοποννήσου) υπεκίνησαν oι έχοντες συμφέροντα και σχέσεις μετά τούτων, oι έμποροι, οι πρόκριτοι, και κυρίως oι μητροπολίται και γενικως oι ανήκοντες εις τον κλήρον, δηλαδή oι πραγματικοί ηγέται του Εθνους"(43). Ο δε Ζανί Ζαντέ σημειώνει: "Τα σχέδια ετηρούντο μυστικά μεταξύ του Πατριάρχου, των Μητροπολιτών, των Παπάδων, των Δημογερόντων"(44).
Διά να κλείσουμε το θέμα αυτό, θα προσθέσουμε, ότι ενίοτε τον 19ο αιώνα εγείρονταν αντιδράσεις όχι για την μη συμμετοχή των Κληρικών μας στον απελευθερωτικό Αγώνα, αλλά αντίθετα για τη συμμετοχή τους σ' αυτόν. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Κεφαλλονίτη κοσμοκαλόγηρου και ησυχαστή Κοσμά Φλαμιάτου (1786- 1852)(45). Κατά τον Φλαμιάτο η Αγγλία εκμεταλλεύθηκε τον Αγώνα του '21. Με την εμπλοκή του Κλήρου σ' αυτόν επεδίωξε "ίνα διεγείρη την παγκόσμιον, ει δυνατόν, περιφρόνησιν, μίσος, αποστροφήν και συνωμοσίαν κατά του Κλήρου, τόσον την εκ των Αρχών, όσον και την εκ του λαού. Δι' αυτόν τον σκοπόν προς τοις άλλοις εκίνησεν εμμέσως εις τους αρχηγούς της Φιλικής Εταιρείας και εισήχθησαν εν αυτω ο Οικουμενικός Πατριάρχης, πολλοί Επίσκοποι και άλλοι εκ του Κλήρου της Ανατολής, και εφάνησαν τινες εξ αυτών οπλοφορούντες εις το στάδιον του κατά των Οθωμανών πολέμου, φαινόμενον όλως μοναδικόν, αλλόκοτον και αποτρόπαιον, εις την Ορθόδοξον Εκκλησίαν...".
Δεν θα ασχοληθούμε με την ορθότητα ή όχι των κρίσεων του Φλαμιάτου, που έχει το δικό του πρίσμα θεωρήσεως.
Το σκανδαλιστικό για ησυχαστές σαν τον Φλαμιάτο ειναι η συμμετοχή του Κλήρου στις πολεμικές επιχειρήσεις ("οπλοφορία") και σε μια συνωμοτική Εταιρεία, όπως η Φιλική. Την τελευταία θεωρεί κατευθυνόμενη "εμμέσως" από την Αγγλία. Μάλλον, συνεπώς, αυτό προσκρούει στη συνείδησή του, ότι δηλαδή η Επανάσταση εξυπηρετούσε τους σκοπούς της Δύσεως. Σ' αυτό ακριβώς, πιστεύουμε, έγκειται η αντίθεσή του. Οτι ο Κλήρος της Ελλάδος, εν αγνοία του, εξυπηρέτησε σκοπούς αλλοτρίους και όχι τα όνειρα της Ρωμηοσύνης. Ο Φλαμιάτος γράφει στη δεκαετία του 1840, όταν πολλά πια έχουν αποσαφηνισθεί. Σημαντικό όμως είναι, ότι θεωρεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη μέλος της Φιλικής Εταιρείας, σ' αντίθεση με τους σημερινούς επικριτές του. Για τους παραδοσιακούς ορθοδόξους όμως αυτό ήταν το σκάνδαλο και όχι το αντίθετο. O Γενάρχης της Ρωμηοσύνης να υποθάλπει κινήσεις, που στρέφονταν εναντίον της... Γι' αυτό μιλήσαμε παραπάνω για "θυσία" και "αυθυπέρβαση" του Ράσου. Η εθναρχική πολιτική εγκαταλείφθηκε για χάρη της ελευθερίας της Ελλάδος(47). Η Ρωμαίικη Εθναρχία θυσιάσθηκε, εκούσια, για την ελευθερία της Ελλάδος. Ο ΄Οθωνας στα 1833 θα πάρει για τους ΄Ελληνες, πολιτικά και εκκλησιαστικά, τη θέση του Εθνάρχη Οικουμενικού Πατριάρχη.Η αγανάκτηση του Φλαμιάτου εστιάζεται, ακριβώς, στην αντίθετη κατεύθυνση από τις αιτιάσεις των επικριτών του Κλήρου. Το Ράσο θυσίασε τα πάντα για την Ελλάδα και την εθνική αποκατάστασή της.
Συμπερασματικά:
Η συμμετοχή του Ράσου στους εθνικούς μας αγώνες δεν είναι ασφαλώς, ο μοναδικός λόγος της παρουσίας του Κλήρου στην κοινωνία μας. Κύρια αποστολή του Ράσου είναι το έργο του ιατρού στο "Πνευματικόν Ιατρείον" της Εκκλησίας για την πνευματική και υπαρκτική αποκατάσταση του ανθρώπου μέσα στο Σώμα του Χριστού. Η Εκκλησία δεν μπορεί ποτέ να θεωρείται ως ένας συμβατικός θεσμός, κοινωνικού χαρακτήρα, μέσα στον υπόλοιπο κρατικό και εθνικό βίο, με σκοπό να σώζει απλώς την ιστορική διάσταση.
Εν τούτοις η Ορθόδοξη Εκκλησία, και μάλιστα η Ελλαδική, πρωτοστατεί σ'όλους τους απελευθερωτικούς μας αγώνες. Γιατί; Διότι τούτο απορρέει από την πίστη της για τον κόσμο και τον άνθρωπο. Η Ορθοδοξία βλέπει την ελευθερία ως το φυσικό κλίμα αναπτύξεως και πραγματώσεως, του ανθρωπίνου προσώπου. Πραγματική δε ελευθερία είναι η δυνατότητα κοινωνίας του ανθρώπου με το Θεό και τους συνανθρώπους του, σε βαθμό γνησιότητας, πληρότητας και αυθεντικότητας, έξω δηλαδή από κάθε αναγκαστικότητα. Η ανθρώπινη ελευθερία εντάσσεται στα πλαίσια του θελήματος του Θεού και είναι (και ως εθνική-κοινωνική) έννοια καθαρά θεολογική- εκκλησιαστική
Ο Ορθόδοξος Κλήρος δεν μπορεί να μη συμμετάσχει στους εθνικούς-απελευθερωτικούς αγώνες, διότι το έργο του και στην περίοδο της ειρήνης είναι απελευθερωτικό. Αγώνας για την καταξίωση του Ρωμηού, ως απελευθέρωση από τα δεσμά της εσωτερικής δουλείας, της αμαρτίας(49). H εσωτερική δε δουλεία κατά κύριο λόγο επιφέρει και την εξωτερική. Διότι δουλεία δεν είναι, κυρίως, η αναγκαστική υποταγή, αλλά η εσωτερική υποταγή και ταύτιση με τον κατακτητή, η νέκρωση του πνεύματος αντιστάσεως και του ψυχικού δυναμισμού. Γι' αυτό και πιστεύουμε, ότι η σημαντικότερη προσφορά του Ράσου στο ΄Εθνος μας δεν ήταν τόσο η συμμετοχή του Κλήρου στις ένοπλες εξεγέρσεις και συγκρούσεις, όσο η συμβολή του Ράσου στη συντήρηση του ελληνορθοδόξου φρονήματος του Γένους και της αγάπης του προς την ελευθερία. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις δεν θα μπορούσε να υπάρξει Εικοσιένα...».

π. Γεώργιος Μεταλληνός

(Αναδημοσίευση από το www.eclessia.gr και από το βιβλίο «ΤΟ ’21 και οι ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΟΥ» Εκδόσεις Τήνος, Αθήνα 1995).
Πηγή : Άγγελος Σακκέτος

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Ζ΄)

 
1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος Ζ΄)

Ο Διονύσιος Σολωμός τι πρέσβευε για τον Σταυρό, το σύμβολο της Ορθοδοξίας μας, αλλά και όλου του χριστιανικού κόσμου; Διαβάστε πόσες φορές ο εθνικός μας ποιητής κάνει αναφορά στον Σταυρό, αλλά και άλλους θρησκευτικούς όρους, μέσα στον Εθνικό μας Ύμνο!..

ΕΙΝΑΙ γνωστό, ότι ο Διονύσιος Σολωμός, ο εθνικός μας ποιητής γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1798. Ο πατέρας του λεγόταν Νικόλαος και η μητέρα του Αγγελική Νίκλη. Οι πρόγονοί του κατάγονταν από την Κρήτη. Κατατρεγμένοι απ' τους Τούρκους έφυγαν κι ήρθαν στη Ζάκυνθο. Στα εννιά του χρόνια χάνει τον πατέρα του και μαζί με τον αδερφό του Δημήτριο μένουν οι μόνοι κληρονόμοι της μεγάλης πατρικής τους περιουσίας. Επίτροπός του ήταν ο κόμης Μεσαλάς.
Πρώτοι δάσκαλοί του στη Ζάκυνθο ήταν ο Ν. Κασιμάτης κι ο Αντώνιος Μαρτελάος. Στο χαρακτήρα και στη μόρφωση, που πήρε αργότερα, πολύ επηρεάστηκε απ' τον Ιταλό δάσκαλό του Σάντο Ρόσση απ' την Κρεμώνα και την Παβία, όπου συμπληρώνει τις νομικές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο. Περισσότερο όμως παρακολουθούσε μαθήματα φιλολογίας. Ο Σολωμός αφοσιώνεται ολοκληρωτικά στην ποίηση. Ο ίδιος, επιστρέφοντας στη Ζάκυνθο, είπε πως δεν είχε πατήσει βάρβαρος το έδαφος της Ιταλίας και το άφησε πλουτισμένος με το άνθος της ιταλικής σοφίας, ενώ ο Παλαμάς θα πει αργότερα πως τον Σολωμό τον χρωστάμε στην ιταλική του παιδεία και εξίσου στην ελληνική επανάσταση του 1821.
Ήταν η εποχή, που στην Ιταλία υπήρχε ακμαία πνευματική ζωή, μια πλειάδα ποιητών είχε δημιουργήσει λαμπρή παράδοση, που την συνέχιζαν άλλοι αντάξιοί τους. Και ο Σολωμός συνδέθηκε προσωπικά με κορυφαίους εκπροσώπους της ιταλικής ποίησης, όπως ο Μόντι, ο περίφημος μεταφραστής του Ομήρου, ο Ζόρτι, ο Μοντάνι. Η αγάπη του για την ελληνική δημοτική ποίηση ήταν ίσως ένας απ' τους κύριους λόγους για τους οποίους δεν πραγματοποίησε την πρόθεσή του να ξαναγυρίσει στην Ιταλία.
Το 1818 επιστρέφει στην πατρίδα του. Αναλαμβάνει ν' αναστήσει την πνιγμένη μέσα στα σκοτάδια της δουλείας και της αμάθειας γλώσσα του λαού μας. Μελετάει την ομιλούμενη γλώσσα και τη γραμματική της. Προσπαθεί να μπει στο πνεύμα των δημοτικών μας τραγουδιών. Διαβάζει τα έργα του Θεόκριτου, των αρχαίων κλασικών, κύρια του Πλάτωνα και του Θουκυδίδη, των Αλεξανδρινών, των ρωμαϊκών χρόνων και των Βυζαντινών. Πρόδρομοί του στη γλώσσα υπήρξαν ο Χρυσόστομος και ο Βηλαράς. "Αλλά δεν μπόρεσαν να υψώσουν τη γλώσσα στη σεμνοπρέπεια της τέχνης", όπως αναφέρει ο Πολυλάς.
Τρία χρόνια, μετά την επιστροφή του στη Ζάκυνθο, έγραψε την "Τρελή μάνα" και πολύ πιθανώς "τα Δυο αδέρφια". Είχε παύσει, γράφει ο Πολυλάς στα Προλεγόμενά του, να συγγράφει στην ιταλική γλώσσα, στην οποία, μόνο ως ξεφάντωση και για να κάμει χάρη στους φίλους του, αυτοσχεδιάζει ακόμη με θαυμαστή ετοιμότητα. Ο αγώνας του '21 τον συγκίνησε βαθύτατα.
Το 1823 σύνθεσε, μέσα σ' ένα μήνα, τον " Ύμνο εις την Ελευθερία", που δεν περιέχει ούτε μια ιταλική λέξη, από αυτές που αφθονούσαν στην ιταλο-επτανησιακή διάλεκτο. Το πολύστροφο αυτό ποίημα προκάλεσε γενικό ενθουσιασμό στο μαχόμενο έθνος: το 1825 τυπώθηκε με τη φροντίδα του Σπυρίδωνα Τρικούπη (που ήταν φίλος του Σολωμού και τον ενθάρρυνε θερμά στο έργο της ποιητικής δημιουργίας) μέσα στο Μεσολόγγι, που είχε αρχίσει να το πολιορκεί ο Ιμπραήμ και αντίτυπά του μοιράστηκαν σ' ολόκληρη την επαναστατημένη χώρα: στους άπορους δωρεάν, στους εύπορους "έναντι εκατό παράδων", για τις ανάγκες του Αγώνα. Μαζί με τον ύμνο τυπώθηκε και η συλλογή των δημοτικών μας τραγουδιών απ' το Γάλλο φιλόλογο Φοριέλ. Ο Σπυρίδωνας Τρικούπης πήρε τον εθνικό ύμνο να τον διαβάσει ανέκδοτο ακόμα στο Λόρδο Βύρωνα. Μα δεν τον πρόλαβε ο φιλέλληνας ποιητής, γιατί μόλις είχε κλείσει τα μάτια.
Το 1828 ο Σολωμός εγκαθίσταται στην Κέρκυρα, όπου συνδέεται με το Νικόλα ο Μάντζαρο, συνθέτη του εθνικού ύμνου και με τον Ιάκωβο Πολυλά, που, με τη γνώση του της γερμανικής φιλοσοφίας και λογοτεχνίας, θα βοηθήσει με αφοσίωση το φίλο του, που δεν ήξερε γερμανικά, κύρια μεταφράζοντάς του έργα του Χέγγελ και του Σίλερ, ο ιδεαλισμός των οποίων Θα επηρεάσει την ποίηση του Σολωμού. Ο Μάντζαρος μελοποίησε, αργότερα κι άλλα ποιήματα του Σολωμού όπως: "Φαρμακωμένη", "Οι δυο πρώτες στροφές του ύμνου εις Μπάιρον", "Η αυγούλα", "Η Ξανθούλα", "Η Ευρυκόμη", " Άκου ένα όνειρο ψυχή μου", " Άνθια θυμούμ' επέφτανε" κλπ.
Γράφει το λυρικό ποίημα: "Στο θάνατο του Λόρδου Μπάιρον" και το 1825 το αριστοτεχνικό εξάστιχο: "Η καταστροφή των Ψαρών". Συνθέτει τον " Όρκο του Μάρκου Μπότσαρη", τους "Ελεύθερους Πολιορκημένους" και τα γνωστά λυρικά ποιήματα: "Η Ξανθούλα", "Ο Πορφύρας", "Ο Λάμπρος", "Η Φαρμακωμένη", "Εις κόρην η οποία ανετρέφετο εις μοναστήρι" κ.ά.
Οι "Ελεύθεροι Πολιορκημένοι", η κορυφαία, παρά την αποσπασματική μορφή, δημιουργία του, γράφτηκε σε μια εποχή που η ψυχολογική κατάσταση του ποιητή ήταν άσχημη, εξαιτίας μιας οικογενειακής περιπέτειας στην οποία είχε μπλεχτεί από το 1833 και κράτησε πέντε χρόνια.
Τα ποιήματά του μπορούν να διαιρεθούν στη ζακυνθινή εποχή, στα πατριωτικά ποιήματα, στην εποχή που έμεινε στην Κέρκυρα και στα σατιρικά του. Τα έργα του, αν και λίγα ποσοτικά, θεωρούνται, στη μορφή και στο περιεχόμενο, ισάξια των καλύτερων λυρικών ποιητών της Ευρώπης. Ο ποιητής ξεψύχησε στις 9 Φεβρουαρίου του 1857 μέσα στην αγκαλιά των φίλων του ψιθυρίζοντας: "Φως το χέρι, φως το πόδι κι όλα γύρω σου είναι φως".
Μόλις έγινε γνωστός ο θάνατός του, η Βουλή των Ιονίων διέκοψε τη συνεδρίασή της και κήρυξε δημόσιο πένθος, τα θέατρα έκλεισαν κι ο λαός της πόλης και των προαστίων έσπευσε σε πάνδημη κηδεία. Στις 11 Ιουλίου 1865 ο αδερφός του Δημήτριος πήρε τα οστά του και τα έφερε στη Ζάκυνθο, όπου τάφηκαν με μεγάλες τιμές. Στο σπίτι, όπου έμενε στην Κέρκυρα, είναι εντειχισμένη μαρμάρινη πλάκα και το 1902 στήθηκε μαρμάρινος ανδριάντας του ποιητή στη Ζάκυνθο με πανελλήνιο έρανο.
Ο ποιητής ήταν φιλόστοργος, σοβαρός και ενάρετος. Ο καλός του χαρακτήρας άρχισε να εκδηλώνεται απ' τα παιδικά του χρόνια. Σύγχρονός του διηγείται ότι κάποτε έπιασε και φίλησε το χέρι ενός μικρού συνομήλικού του, γιατί είχε κάνει ένα ευεργέτημα. Ακόμη τον είδαν να κλαίει πικρά για το θάνατο ενός μικρού συμμαθητή του. Όταν βρισκόταν στην εξοχή μ' ένα φίλο του, προτού φύγει για την Ιταλία κι άκουσε το παίξιμο μιας φλογέρας, άστραψε στη φαντασία του η ομορφιά της φύσης και γυρίζοντας στον παιδικό του φίλο τον ρώτησε. "Τι αισθάνεσαι;" Κι αυτός του απάντησε "Τίποτα" γιατί δεν είχε τη λεπτή ψυχή ενός Σολωμού για να αισθανθεί κι αυτός το ίδιο.
Χαρακτηριστικό του Σολωμού ήταν ότι δεν ήθελε τις επιδείξεις. Γι' αυτό, όταν του πρότειναν να επισκεφτεί την Ελλάδα. αφού τόσο επιδέξια τραγούδησε τον αγώνα για την ελευθερία της, ο ποιητής δεν απάντησε. Μα ούτε και ήρθε στην ελεύθερη τότε Ελλάδα. Ο Παλαμάς είπε γι' αυτόν: "Δεν ξέρω αν βρίσκεται σ' άλλη λογοτεχνία ποιητής μ' έργα έτσι λιγοστά κι έτσι μισοκάμωτα, όμοια γερός και πλούσιος και σημαντικός σαν τον Σολωμό". Ακόμη "Θα περάσουν τα χρόνια και οι καιροί και η Μούσα θα χτίσει στην Ελλάδα ναούς και λειτουργούς θα βρει αγνότερους, πιο άξιους, πιο ξακουστούς κι ακόμα ο Σολωμός θα στέκεται στην κορυφή, ζωντανή πηγή για τη νεότερη ποίηση".
Από τη φύση του ιδεαλιστής και ευαίσθητο άτομο, ο Σολωμός είδε την τέχνη σαν το μέσο με το οποίο οι άνθρωποι απολυτρώνονται απ' τα πάθη, σαν σύμμαχο του Λόγου στον αγώνα του να κυριαρχήσει πάνω στις αισθήσεις και να τις θέσει κάτω από τον έλεγχό του.
Στην ποίηση αναζητεί ένα καταφύγιο από τη βαναυσότητα της ζωής, συγχρόνως όμως επιδιώκει τον ηθικό και εθνικό φρονηματισμό των Ελλήνων. Είναι χαρακτηριστικό το πάθος του για τη γλώσσα (" μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;") και η μαχητικότητα με την οποία διατρανώνει τις απόψεις του, η ελευθερία "άρχισε να πατεί τα κεφάλια τα τούρκικα", η γλώσσα "θέλει πατήσει ογλήγορα τα σοφολογιωτατίστικα", ο Σοφολογιώτατος και ο Τούρκος "είναι όμοιοι και οι δύο" εχθροί, της γλώσσας ο πρώτος, της ελευθερίας ο δεύτερος. (Βλέπε και Ερμηνευτικό Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ματζέντα). 

 

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΥΜΝΟ

Για να αποδείξουμε του λόγου το αληθές, ότι ο Διονύσιος Σολωμός είχε μια βαθειά θρησκευτικότητα, δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε σε όλο το έργο του. Αρκεί να δούμε πόσες φορές μέσα στον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν», ο οποίος συντίθεται από 158 στροφές, που έγινε και εθνικός μας ύμνος, κάνει πολλές φορές αναφορά όχι μόνο στο θέμα Σταυρό, αλλά και στον ίδιο τον Χριστό, τον Θεό, την χριστιανική θρησκεία, τις εικόνες, και τόσα άλλα!

…

68
Ολιγόστευαν οι σκύλοι,
και “Αλλά”, εφώναζαν, “Αλλά”,
και των Χριστιανών τα χείλη
“φωτιά”, εφώναζαν, “φωτιά”.
…

73
Της αυγής δροσάτο αέρι,
δεν φυσάς τώρα εσύ πλιο
στων ψευδόπιστων το αστέρι•
φύσα, φύσα εις το ΣΤΑΥΡΟ!
….

88
Πήγες εις το Μεσολόγγι
την ημέρα του Χριστού,
μέρα που άνθισαν οι λόγγοι
για το τέκνο του Θεού.

89
Σου 'λθε εμπρός λαμποκοπώντας
η Θρησκεία μ' ένα σταυρό,
και το δάκτυλο κινώντας
οπού ανεί τον ουρανό,

90
“σ' αυτό”, εφώναξε, “το χώμα
στάσου ολόρθη, Ελευθεριά!”.
Και φιλώντας σου το στόμα
μπαίνει μες στην εκκλησιά.

91
Εις την τράπεζα σιμώνει,
και το σύγνεφο το αχνό
γύρω γύρω της πυκνώνει
που σκορπάει το θυμιατό.

92
Αγρικάει την ψαλμωδία
οπού εδίδαξεν αυτή•
βλέπει τη φωταγωγία
στους Αγίους εμπρός χυτή.
…

97
Με φωνή που καταπείθει
προχωρώντας ομιλείς:
“Σήμερ', άπιστοι, εγεννήθη,
ναι, του κόσμου ο Λυτρωτής.

98
Αυτός λέγει, αφοκρασθείτε:
"Εγώ ειμ' 'Αλφα, Ωμέγα εγώ•
πέστε, που θ' αποκρυφθείτε
εσείς όλοι, αν οργισθώ;
…

103
Η γη αισθάνεται την τόση
του χεριού σου ανδραγαθιά,
που όλην θέλει θανατώσει
τη μισόχριστη σπορά
….

107
Βλασφημάει, σκούζει, μουγκρίζει
κάθε λάρυγγας εχθρού,
και το ρεύμα γαργαρίζει
τες βλασφήμιες του θυμού.
…

113
Και εκεί πού 'ναι η Αγία Σοφία
μες στους λόφους τους επτά,
όλα τ' άψυχα κορμία,
βραχοσύντριφτα, γυμνά,

114
σωριασμένα να τα σπρώξει
η κατάρα του Θεού,
κι απ' εκεί να τα μαζώξει
ο αδελφός του Φεγγαριού.

115
Κάθε πέτρα μνήμα ας γένει,
κι η Θρησκεία κι η Ελευθεριά
μ' αργό πάτημα ας πηγαίνει
μεταξύ τους και ας μετρά.
…

118
Α, γιατί δεν έχω τώρα
τη φωνή του Μωυσή;
Μεγαλόφωνα την ώρα
οπού εσβιούντο οι μισητοί,

119
το Θεόν ευχαριστούσε
στου πελάου τη λύσσα εμπρός,
και τα λόγια ηχολογούσε
αναρίθμητος λαός.

120
Ακλουθάει την αρμονία
η αδελφή του Ααρών,
η προφήτισσα Μαρία,
μ' ένα τύμπανο τερπνόν

…

132
Πνίγοντ' όλοι οι πολεμάρχοι
και δεν μνέσκει ένα κορμί•
χαίρου, σκιά του Πατριάρχη,
που σε πέταξαν εκεί.

133
Εκρυφόσμιγαν οι φίλοι
με τσ' εχθρούς τους τη Λαμπρή,
και τους έτρεμαν τα χείλη
δίνοντάς τα εις το φιλί.

134
Κειες τες δάφνες που εσκορπίστε
τώρα πλέον δεν τες πατεί,
και το χέρι οπού εφιλήστε
πλέον, α, πλέον δεν ευλογεί.

135
'Ολοι κλαψτε• αποθαμένος
ο αρχηγός της Εκκλησιάς•
κλάψτε, κλάψτε• κρεμασμένος
ωσάν να 'τανε φονιάς!

136
'Εχει ολάνοικτο το στόμα
π' ώρες πρώτα είχε γευθεί
τ' Άγιον Αίμα, τ' Άγιον Σώμα•
λες πως θε να ξαναβγεί
…

148
Τέτοια αφήστενε φροντίδα•
όλο το αίμα οπού χυθεί
για θρησκεία και για πατρίδα
όμοιαν έχει την τιμή.

149
Στο αίμα αυτό, που δεν πονείτε
για πατρίδα, για θρησκειά,
σας ορκίζω, αγκαλισθείτε
σαν αδέλφια γκαρδιακά.
…

151
Ω ακουσμένοι εις την ανδρεία,
καταστήστε ένα Σταυρό
και φωνάξετε με μία:
"Βασιλείς, κοιτάξτ' εδώ!

152
Το σημείον που προσκυνάτε
είναι τούτο, και γι' αυτό
ματωμένους μας κοιτάτε
στον αγώνα το σκληρό.

153
Ακατάπαυστα το βρίζουν
τα σκυλιά και το πατούν
και τα τέκνα του αφανίζουν,
και την πίστη αναγελούν.

154
Εξ αιτίας του εσπάρθη, εχάθη
αίμα αθώο χριστιανικό,
που φωνάζει από τα βάθη
της νυκτός: Να εκδικηθώ.

155
Δεν ακούτε, εσείς εικόνες
του Θεού, τέτοια φωνή;
Τώρα επέρασαν αιώνες
και δεν έπαυσε στιγμή.

156
Δεν ακούτε; Εις κάθε μέρος
σαν του Άβελ καταβοά•
δεν ειν' φύσημα του αέρος
που σφυρίζει εις τα μαλλιά.
…

158
Τούτο ανίσως μελετάτε
ιδού εμπρός σας τον Σταυρό:
Βασιλείς, ελάτε, ελάτε,
και κτυπήσετε κι εδώ!"

Πηγή : Άγγελος Σακκέτος

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος ΣΤ΄)

 

1821: Τα ψέματα και οι αλήθειες (Μέρος ΣΤ΄)

Πίστευαν, αλήθεια, οι Επαναστάτες στον Ιησού Χριστό; Πίστευαν στην Ορθοδοξία; Διαβάστε τι λέει σε μία έρευνά του ένας από τους πλέον ειδικούς σε θέματα αναφοράς στον Ρήγα Φεραίο, όπως είναι ο γνωστός ιατρός και ιστορικός ερευνητής κ Δημ. Καραμπερόπουλος!

Η τρίχρωμη σημαία του Ρήγα με τους 3 σταυρούς και το ρόπαλο του Ηρακλή.

Θα κλείσουμε σήμερα με το θέμα της πίστης του Ρήγα Φεραίου με μία σημαντική έρευνα, που έχει κάνει ο γνωστός ιατρός και ιστορικός ερευνητής κ. Δημ. Καραμπερόπουλος με τίτλο: «Ρήγας και Ορθόδοξη Πίστη», όπου, μεταξύ άλλων, γράφει τα εξής::

«Η μελέτη όμως των έργων του Ρήγα Βελεστινλή καθώς και των ανακριτικών εγγράφων δείχνουν έναν Ρήγα πιστό. Ως πραγματικός ηγέτης και ολοκληρωμένος επαναστάτης ο Ρήγας στήριζε την επανάστασή του σε αληθινές ανθρώπινες αξίες. Αν και μελετούσε τα έργα του γαλλικού διαφωτισμού και τη γαλλική Eγκυκλοπαιδεία των Ντυντερώ και Ντ' Αλαμπέρ, δεν επηρεάσθηκε από τα αθεϊστικά κινήματα της εποχής του. Αντίθετα, έπαιρνε ό,τι σωστό έβρισκε. Η διερεύνηση των έργων του καθώς και των ανακριτικών εγγράφων δείχνουν την ορθόδοξη πίστη του Ρήγα Βελεστινλή. Η θέση αυτή στηρίζεται στα κατωτέρω τεκμήρια 15.

1. Ο Ρήγας στο λογοτεχνικό του βιβλίο Σχολείον των ντελικάτων εραστών, (Βιέννη 1790), σημειώνει ότι ο γάμος είναι "μυστήριον", όπως πιστεύει η Ορθόδοξη Εκκλησία. Συγκεκριμένα στον πρόλογό του "Πρός τους αναγνώστες" γράφει ότι "Aλλ' επειδή και δεν παύουν πάντοτε οι φιλοκατήγοροι να εφευρίσκουν αιτίας, διά να εξασκούν την γλώσσαν τους, νομίζω ότι θέλουν μεμφή και εμέ, πώς έκλεξα ερωτικήν ύλην (πράγμα οπού συνηθίζεται από κάθε τάγμα ανθρώπων τώρα εις τον αιώνα μας, καθώς είναι γνωστόν), ερωτικήν, λέγω, ύλην διά γύμνασιν της φιλοπονίας μου, και όχι άλλην. Αποκρίνομαι λοιπόν, ότι οι εμπεριεχόμενοι τώ παρόντι βιβλίω έρωτες εις υπανδρείαν καταντούν, η οποία είναι μυστήριον, και ας μην πολυλογούν". Επίσης στη σελ. 117 γράφει ότι "αυτή (η υπανδρεία) είναι μυστήριον, ένας άγιος δεσμός...".

2. Στο βιβλίο του Φυσικής απάνθισμα, (Βιέννη 1798) 16, που το μεγαλύτερο μέρος του έχει μεταφρασθεί από την γαλλική Εγκυκλοπαιδεία των Ντυντερώ και Ντ Αλαμπέρ, καταχωρίζονται χαρακτηριστικές φράσεις, που δείχνουν τις πεποιθήσεις του. Μνημονεύει τη "Θεία Γραφή" και χρησιμοποιεί τον όρο "ο μέγας δημιουργός", (σελ. 29, 55), "Κατά την Θείαν Γραφήν το νερόν, ήτοι η θάλασσα εκτίσθη πρώτον, και δεν επιδέχεται αμφιβολίαν πώς την αλάτισεν ευθύς ο μέγας δημιουργός, καθώς είναι έως τώρα", (σελ. 55).
Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο κείμενο από το έκτο κεφάλαιο "Περί Ηλίου", "πλήν απ' αυτά όλα δεν ιξεύρομεν τίποτες διά αληθινόν, εις τον μέγαν δημιουργόν τα πάντα είναι εύκολα, και οι άνθρωποι δεν αμαρτάνουν άν ερευνούν το αποτέλεσμα και τον λόγον του, ο οποίος είναι πολλά μακρυά από την περιωρισμένην διάνοιάν του", (σελ. 40). Επίσης σε άλλα σημεία γράφει, " Ημείς ιξεύρομεν πώς η Θεία Πρόνοια δεν έκαμε κανένα πράγμα περιττόν εις τον κόσμον", (σελ. 158), "εις το πλάγι της μήτρας παρατηρούν οι ανατόμοι ένα μικρόν σακουλάκι (ωοθήκη) μέσα εις το οποίον ο δημιουργός του παντός έβαλεν ένα κάποιον αριθμόν μικρών αυγών (ωαρίων)" 17 (σ. 146). Επί πλέον υποστηρίζει ότι "ο Θεός δεν έκτισε τίποτες του κάκου", (σελ. 40), και διερωτάται, ότι"οι νεώτεροι όμως προβάλλουν ότι άν δεν χρησίμευαν εις την τεκνογονίαν τα αρσενικά ψάρια, διατί εκτίσθησαν παρά Θεού;", (σελ. 121). Ακόμη χαρακτηριστικά παρατηρεί για την σοφία του Δημιουργού, " Οθεν άς φωνάξωμεν όλοι ομού, Κύριε τα έργα σου είναι μεγάλα και πολλά, πάντα εν σοφία εποίησας και έργα των χειρών σου εισίν οι ουρανοί", (σελ. 107).

3. Στο σημαντικό επαναστατικό του κείμενο, Νέα Πολιτική Διοίκησις 18, όπου βρίσκονται οι πολιτικές, πολιτειακές και κοινωνικές αντιλήψεις του Ρήγα παρατηρούμε τα ακόλουθα:
α) στην " Επαναστατική Προκήρυξη" 19, που το μεγαλύτερο τμήμα είναι δικό του κείμενο, υποστηρίζει την χριστιανική αντίληψη περί Πρωτοπλάστου, ότι "όλοι πλάσματα Θεού είναι και τέκνα του Πρωτοπλάστου".
β) Μεταφράζοντας το γαλλικό Σύνταγμα, το οποίο στην " Επαναστατική Προκήρυξη" ανέφερε τον όρο " Ανώτατο Ον" (l' Etίe supίeme) 20, όρος τεκτονικός, ο Ρήγας δεν τον μεταφράζει, δεν τον γράφει στο ελληνικό κείμενο. Αν ήταν τέκτων μάλλον δεν θα παρέλειπε τον όρο αυτό και ίσως θα τον είχε ιδιαίτερα τονίσει.
γ) Επίσης στην " Επαναστατική Προκήρυξη" ο Ρήγας καταχωρίζει μία πολύ σημαντική φράση, η οποία δείχνει τη φιλοσοφική του θέση καθώς και την τακτική που ακολούθησε μελετώντας τα κείμενα του Διαφωτισμού: να παίρνει ό,τι καλό έβρισκε και όχι ανεξέταστα πιθηκίζοντας να ακολουθεί τις αντιλήψεις τους. Η συζήτηση έχει να κάνει για τα "φυσικά δίκαια" του ανθρώπου, τα οποία σύμφωνα με τη φυσιοκρατική, υλιστική αντίληψη έχουν πηγή τη Φύση, ενώ αντίθετα ο Ρήγας σημειώνει ότι "θεόθεν", από τον Θεό έχουν την αρχή τους. Συγκεκριμένα γράφει για "τα ιερά και άμωμα δίκαια, όπου θεόθεν τώ εχαρίσθησαν διά να ζήση ησύχως επάνω εις την γήν"21. τη θέση αυτή του Ρήγα την τονίζουμε ιδιαίτερα, διότι δεν έχει προσεχθεί, όπως η μέχρι τώρα έρευνά μας έχει δείξει, ούτε από εκείνους τους συγγραφείς, οι οποίοι εξετάζουν τα πολιτικά κείμενα του Ρήγα και τα συσχετίζουν με τα κείμενα του γαλλικού διαφωτισμού.
δ) Χαρακτηριστικό των αντιλήψεων της χριστιανικής παραδόσεώς του Pήγα αποτελεί και το γεγονός ότι στη Σημαία της Δημοκρατίας του χρησιμοποιεί εκτός από το ρόπαλο του Ηρακλέως, και τρεις "Σταυρούς" 22. στο παράρτημα της Νέας Πολιτικής Διοικήσεως ο Ρήγας γράφει: " Η σημαία οπού βάνεται εις μπαϊράκια και παντιέρες της Ελληνικής Δημοκρατίας, είναι εν ρόπαλο του Ηρακλέους με τρεις σταυρούς επάνω...".

4. Στον Θούριό του γράφει συχνά για τον "Σταυρό", όπως στο στίχο 22, "να κάμωμεν τον όρκο επάνω στον Σταυρόν" 23 και στο στίχο 109 "ψηλά στα μπαϊράκια σηκώστε τον Σταυρόν", ενώ στον στίχο 123 αναφωνεί ότι πρέπει "... να λάμψη ο Σταυρός". στον στίχο 30 βάζει τους σκλαβωμένους να ορκισθούν στον Θεό και αναφωνεί "ας πούμ' απ' την καρδιά μας ετούτα στον Θεόν". Ως αδέλφια χριστιανούς αποκαλεί τους Σέρβους στον στίχο 69, "του Σάβα και του Δουνάβου αδέλφια Χριστιανοί".

5. Eπίσης στον Ύμνο Πατριωτικό, στη στροφή 14 τονίζει ότι απαραίτητο στοιχείο για τη νίκη είναι ο Σταυρός, η πίστη, η αγωνιστικότητα και τα πολεμοφόδια, συνοψίζοντας έτσι τους παράγοντες της νίκης:
"Σταυρός, η πίστις και καρδιά, δουφέκια και καλά σπαθιά, γκρεμίζουν Τυραννίαν, τιμούν Ελευθερίαν, οπ' έδωκεν ο Πλάστης στο δουνιά, μπρέ παιδιά".
Ομοίως, στη στροφή 40, αναφωνεί για το Σταυρό: "να λάμψη πάλιν ο Σταυρός άς έρχεται τώρα ομπρός, να ίδωσι τα άστρα τους πύργους και τα κάστρα να πέφτουν των Τυράννων στη φωτιά, μπρέ παιδιά".
Έχει υποστηριχθεί ότι ο Ρήγας δεν αναφέρεται στην Ορθοδοξία. Όμως στον Ύμνο Πατριωτικό, (στροφή 13), χαρακτηριστικά χρησιμοποιεί τον όρο " Ορθόδοξος Χριστιανός" δίνοντας μάλιστα νόημα στην αγωνιστικότητα για την ελευθερία και τη σωτηρία του Γένους, και πώς για να είναι κανείς "καλός, κι ορθόδοξος χριστιανός" πρέπει να πάρει τα άρματα και να πολεμήσει για το καλό του Γένους:
"Όποιος λοιπόν είναι καλός κι ορθόδοξος χριστιανός με τ' άρματα στο χέρι, ας δράμει σαν ξεφτέρι το Γένος του να σώση με χαρά μπρέ παιδιά".

6. Στα ανακριτικά έγγραφα σύλληψης και ανάκρισης σημειώνεται ότι ο Ρήγας μιλά για την σωτηρία της ψυχής του, αντίληψη καθαρά χριστιανική. Συγκεκριμένα σημειώνεται ότι "ο Ρήγας ομολογεί ότι πάντοτε επεθύμει την απελευθέρωσιν της Ελλάδος από του τουρκικού ζυγού και δή ότι μετά την σωτηρίαν της ψυχής του τούτο έχει ως πρώτον πόθον να ίδη εκδιωκόμενους τους Τούρκους από της Ελλάδος" 24.

7. Επίσης, στα ανακριτικά έγγραφα καταχωρίζονται τα πράγματα, που είχε ο Ρήγας κατά τη σύλληψή του στην Τεργέστη (Δεκέμβριος 1797), όπου εκτός των άλλων, είχε και "δώδεκα ελληνικά αντίτυπα της Καινής Διαθήκης" 25.

8. Τέλος, στα έργα του δεν καταχωρίζεται κάποιο στοιχείο που να δείχνει την αρνητική στάση του Ρήγα έναντι της χριστιανικής πίστης και της Ορθόδοξης Εκκλησίας και υπέρ μιάς αθεϊστικής τακτικής του. το ότι δεν κάνει μνεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Σύνταγμά του, αυτό δεν σημαίνει μετά τα όσα αναφέραμε ότι ήταν και εναντίον της…».

Θα συνεχίσουμε με άλλους ήρωες και επαναστάτες του 1821.

Πηγή : Άγγελος Σακκέτος